Böyrək daşı və prostat problemlərini necə ayırd etmək olar

Ümumi baxış

Böyrək daşı və prostat problemləri sidik ifrazına təsir etdiyi üçün tez-tez bir-biri ilə qarışdırılır. Hər ikisi bel, qasıq və ya qarın aşağı hissəsində narahatlıq yarada bilər. Amma ağrının başlanma tərzi, yeri, sidiklə bağlı əlamətlər və müşayiət edən şikayətlər çox vaxt fərqlidir.

Bu fərqləri bilmək sizə təcili yardım tələb edən vəziyyəti ayırd etməyə, həmçinin düzgün mütəxəssisə vaxtında müraciət etməyə kömək edir. Buna baxmayaraq, yalnız əlamətlərə baxaraq dəqiq diaqnoz qoymaq mümkün deyil.

Böyrək daşı nədir və necə hiss olunur?

Böyrək daşı sidik yollarında mineral və duzların yığılması nəticəsində yaranır. Daş sidik axınını qismən və ya tam blokladıqda ağrı başlayır. Ağrı çox vaxt qəfil olur və dalğalar şəklində güclənib-azalır.

Böyrək daşına daha çox xas əlamətlər

• Belin yan tərəfində və ya qabırğa altında qəfil başlayan güclü ağrı
• Ağrının qasığa, qarının aşağı hissəsinə və ya cinsiyyət nahiyəsinə yayılması
• Sidikdə qan və ya tünd rəng
• Ürəkbulanma və qusma
• Sidik edərkən yanma və ya tez-tez sidiyə getmə
• Ağrının mövqe dəyişməklə tam keçməməsi

Daş hər zaman eyni şiddətdə ağrı verməyə bilər. Kiçik daşlar bəzən yalnız narahatlıq yaradır, böyük və ya ilişib qalan daşlar isə çox güclü ağrıya səbəb olur.

Prostat problemləri nədir və necə hiss olunur?

Prostat vəzi kişilərdə sidik kisəsinin altında yerləşir və sidik kanalını əhatə edir. Prostat böyüdükdə və ya iltihablandıqda sidik axınına mane ola bilər. Ən çox xoşxassəli prostat böyüməsi, prostatit və bəzi hallarda prostat xərçəngi müzakirə olunur.

Prostat problemlərinə daha çox xas əlamətlər

• Sidiyə başlamaqda çətinlik
• Sidik axınının zəifləməsi və ya qırıq-qırıq gəlməsi
• Tez-tez, xüsusilə gecə sidiyə getmə
• Sidiyin tam boşalmaması hissi
• Sidik ifrazından sonra damcı gəlməsi
• Bəzən qasıq, çanaq və ya aralıq nahiyəsində ağırlıq və ağrı

Prostat iltihabı olduqda qızdırma, üşütmə və ümumi halsızlıq da müşahidə oluna bilər. Böyümə daha çox sidik axınının mexaniki zəifləməsi ilə seçilir.

Böyrək daşı ilə prostat problemini ayıran əsas fərqlər

Ən vacib fərq ağrının xarakterindədir. Böyrək daşı ağrısı adətən qəfil başlayır, çox şiddətli olur və dalğavari gedişə malikdir. Prostat problemi isə daha çox sidik ifrazındakı dəyişikliklərlə, zəif axınla və sidiyə çıxma çətinliyi ilə diqqət çəkir.

• Ağrının yeri: böyrək daşı daha çox yan beldə; prostat isə çanaq, aralıq və aşağı sidik yollarında narahatlıq yaradır.
• Ağrının xarakteri: böyrək daşı kəskin və sancıtipli; prostat isə çox vaxt sızıldayıcı və ya təzyiq hissi kimidir.
• Sidik əlamətləri: daşda qan və yanma daha ön planda ola bilər; prostatda isə zəif axın və gecə sidiyə getmə üstünlük təşkil edir.
• Başlama tərzi: daş çox vaxt qəfil; prostat şikayətləri isə tədricən inkişaf edə bilər.

Nə zaman hər ikisi oxşar görünə bilər?

Bəzən böyrək daşı və prostat problemi eyni anda sidiklə bağlı şikayətlər yaradır. Məsələn, hər ikisində tez-tez sidiyə getmə, sidikdə yanma və alt qarında narahatlıq ola bilər. Bundan əlavə, sidik yolu infeksiyası bu iki vəziyyətə bənzər simptomlar verə bilər.

Əgər sizdə sidik ifrazı zəifləyirsə, ağrı davam edirsə və ya sidikdə qan görürsünüzsə, vəziyyəti özünüz ayırd etməyə çalışmaq əvəzinə müayinə olunmaq daha doğrudur. Dəqiq səbəb fiziki baxış, sidik analizi, qan analizi və lazım gələrsə görüntüləmə ilə müəyyən edilir.

Təcili yardım tələb edən əlamətlər

• Çox güclü və dözülməz ağrı
• Qızdırma və üşütmə
• Sidiyin tam kəsilməsi
• Sidikdə çoxlu qan
• Ürəkbulanma və qusma ilə maye saxlaya bilməmək
• Bir tərəfli bel ağrısı ilə yanaşı halsızlıq və ya huş bulanıqlığı

Bu əlamətlər sidik axınının ciddi tıxanmasını və ya infeksiyanı göstərə bilər. Belə halda gecikmədən təcili tibbi yardım alın.

Həkim müayinəsində nə gözlənilir?

Həkim şikayətlərin nə vaxt başladığını, ağrının yerini və sidikdə dəyişiklikləri soruşacaq. Kişilərdə prostatla bağlı şübhə varsa, əlavə qiymətləndirmə aparıla bilər. Böyrək daşı şübhəsində isə sidik analizi, qan testi və ehtiyac olduqda ultrasəs və ya digər görüntüləmə üsulları istifadə olunur.

Müayinə nəticəsində problem daşdırsa, müalicə daşın ölçüsünə, yerləşməsinə və simptomların şiddətinə görə planlaşdırılır. Prostat problemi aşkar olunarsa, səbəbdən asılı olaraq dərman, həyat tərzi dəyişiklikləri və ya əlavə prosedurlar lazım ola bilər.

Özünüzü necə müşahidə edə bilərsiniz?

• Ağrının dəqiq yerini qeyd edin.
• Sidiyə çıxma tezliyini və axının gücünü izləyin.
• Sidikdə rəng dəyişikliyinə diqqət edin.
• Qızdırma, üşütmə, ürəkbulanma kimi əlavə əlamətləri izləyin.
• Ağrının qəfilmi, yoxsa tədricənmi başladığını xatırlayın.

Bu qeydlər həkimə düzgün istiqamət verməyə kömək edə bilər. Yenə də öz-özünə diaqnoz qoymaq və müalicəni gecikdirmək risklidir.

Nəticə

Böyrək daşı və prostat problemləri bəzi əlamətləri paylaşsa da, onların tipik gedişi fərqlidir. Böyrək daşı daha çox qəfil və şiddətli sancı ilə, prostat problemləri isə sidik axınının zəifləməsi və sidiyə çıxma çətinliyi ilə özünü göstərir. Dəqiq fərqi bilmək üçün müayinə vacibdir.

Əgər sizdə güclü ağrı, qızdırma, sidikdə qan və ya sidiyin kəsilməsi varsa, gecikmədən həkimə müraciət edin.

FAQ

Böyrək daşı ağrısı harada olur?

Adətən belin yan tərəfində, qabırğa altında başlayır və qasığa doğru yayıla bilər. Ağrı çox vaxt qəfil və sancıtipli olur.

Prostat problemi sidikdə qan verə bilərmi?

Bəzi hallarda verə bilər, amma sidikdə qan həmişə prostatdan olmur. Bu əlamət böyrək daşı və başqa səbəblərlə də bağlı ola bilər.

Tez-tez sidiyə getmək böyrək daşına aid ola bilərmi?

Bəli, xüsusilə daş sidik kanalını qıcıqlandırdıqda bu mümkündür. Amma bu əlamət prostat problemlərində daha çox rast gəlinir.

Hansı halda dərhal həkimə getməliyəm?

Çox güclü ağrı, qızdırma, qusma, sidiyin kəsilməsi və ya sidikdə çoxlu qan varsa, təcili qiymətləndirmə lazımdır.

Dəqiq fərqi evdə bilmək mümkündürmü?

Xeyr, yalnız əlamətlərlə dəqiq ayırmaq çətindir. Sidik analizi, qan analizi və lazım olduqda görüntüləmə müayinəsi tələb oluna bilər.