Diş implantı nədir və kimlər üçün uyğundur?

Diş implantı nədir?

Diş implantı, itirilmiş dişin kökünü əvəz etmək üçün çənə sümüyünə yerləşdirilən süni dayaqdır. Adətən titan və ya biouyğun materiallardan hazırlanır və məqsədi üzərinə qoyulan diş bərpasına möhkəm əsas yaratmaqdır.

İmplantın üzərinə tac, körpü və ya tam protez yerləşdirilə bilər. Beləliklə, həm çeynəmə funksiyası, həm də estetik görünüş bərpa oluna bilər. Diş implantı tək bir dişin, bir neçə dişin və ya tam dişsizlik vəziyyətinin müalicəsində istifadə oluna bilər.

Diş implantı necə işləyir?

İmplant çənə sümüyü ilə birləşərək sabit dayaq yaradır. Bu proses osteointegrasiya adlanır. İmplant sümükdə möhkəmləndikdən sonra onun üzərinə abutment və bərpaedici diş hissəsi qoyulur.

Bu quruluş təbii diş kökünə yaxın dəstək verir. Ona görə implantlar çox vaxt çıxarılan protezlərdən daha sabit hiss olunur və danışıq, qida çeynəmə və rahatlıq baxımından üstünlük yarada bilər.

Kimlər diş implantı üçün uyğun ola bilər?

Diş implantı bir çox yetkin xəstələr üçün uyğun ola bilər, lakin qərar fərdi müayinə əsasında verilir. Ümumilikdə aşağıdakı hallarda implant müalicəsi nəzərdən keçirilə bilər:

• Bir və ya bir neçə diş itirilibsə
• Çənə sümüyündə implantı dəstəkləməyə yetərli həcm varsa
• Ağız gigiyenasına düzgün əməl edilə bilirsə
• Diabet, ürək-damar xəstəliyi və digər xroniki vəziyyətlər nəzarət altındadırsa
• Siqaret çəkmə vərdişi varsa, həkim riski qiymətləndirə bilirsə

Bəzi xəstələrdə sümük çatışmazlığı, aktiv diş əti xəstəliyi və ya nəzarətsiz sistem xəstəlikləri səbəbi ilə əvvəlcə başqa müalicələr lazım ola bilər. Hamiləlik dövründə, böyümə hələ tamamlanmadıqda və ya ciddi yanaşı xəstəliklər olduqda implant qərarı diqqətlə verilir.

Kimlər üçün uyğun olmaya bilər?

Hər xəstə implant üçün birbaşa uyğun olmaya bilər. Aşağıdakı vəziyyətlərdə əlavə qiymətləndirmə vacibdir:

• Aktiv periodontal xəstəlik
• Nəzarətsiz şəkərli diabet
• Yüksək riskli siqaret istifadəsi
• Çənə sümüyünün ciddi əriməsi
• İmmunitetə təsir edən bəzi müalicələr və ya xəstəliklər

Bu hallarda həkim implantdan öncə diş əti müalicəsi, sümük artırma prosedurları və ya alternativ bərpa üsulları təklif edə bilər.

Müalicə mərhələləri necə olur?

Diş implantı müalicəsi adətən bir neçə mərhələdən ibarət olur. İlk addım müayinə və planlamadır. Bu mərhələdə ağız boşluğu, diş ətləri, sümük vəziyyəti və lazım gələrsə rentgen və ya tomoqrafiya qiymətləndirilir.

Daha sonra implant çənə sümüyünə cərrahi yolla yerləşdirilir. Sağalma müddətində implantın sümük ilə birləşməsi gözlənilir. Son mərhələdə üzərinə abutment və seçilmiş bərpaedici diş hissəsi taxılır. Bəzi hallarda eyni gündə müvəqqəti bərpa mümkün ola bilər, amma bu hər xəstə üçün uyğun deyil.

İmplantın üstünlükləri nələrdir?

Diş implantı uyğun xəstələrdə bir sıra üstünlüklər verə bilər. Ən vacibləri bunlardır:

• Təbii dişə yaxın görünüş və hiss
• Yaxşı sabitlik və çeynəmə rahatlığı
• Yanaşı dişlərin az müdaxilə ilə qorunması
• Çənə sümüyünün dəstəklənməsinə yardım
• Çıxarılan protezlərə nisbətən daha sabit nəticə

Yenə də implantın uzunmüddətli uğuru ağız gigiyenasından, mütəmadi kontrollardan və fərdi sağlamlıq amillərindən asılıdır.

Risklər və diqqət edilməli məqamlar

Hər cərrahi prosedur kimi implantın da riskləri ola bilər. Bunlara infeksiya, qanama, ağrı, şişkinlik, sinir və ya sinusla əlaqəli fəsadlar, eləcə də implantın sümük ilə tam birləşməməsi daxildir.

Riskləri azaltmaq üçün müalicə əvvəlcədən planlaşdırılmalı, diş həkiminin göstərişlərinə əməl edilməli və siqaret kimi sağalmanı zəiflədən faktorlar nəzərə alınmalıdır. İmplantdan sonra müntəzəm təmizləmə və nəzarət çox vacibdir.

İmplantdan sonra qulluq necə olmalıdır?

İmplantın uzun müddət sağlam qalması üçün gündəlik ağız baxımı əsas rol oynayır. Dişlərinizi yumşaq fırça ilə təmizləmək, diş sapı və ya uyğun aralıq təmizləyicilərdən istifadə etmək, həkimin tövsiyə etdiyi kimi kontrola gəlmək vacibdir.

Həkim sizə ilk günlərdə hansı qidalardan uzaq durmalı olduğunuzu, ağrı və şişkinliyin necə idarə ediləcəyini və nə zaman normal fəaliyyətə qayıda biləcəyinizi izah edəcək. Qəfil ağrı, qanama, implant sahəsində boşluq hissi və ya qoxu olarsa, gecikmədən mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır.

Nəticə

Diş implantı itirilmiş dişlərin bərpası üçün müasir və funksional bir seçimdir. Lakin hər kəs üçün uyğun olmaya bilər; uyğunluq çənə sümüyü, ağız sağlamlığı və ümumi tibbi vəziyyətə görə müəyyən edilir. Dəqiq qərar üçün diş həkimi və ya implantoloq tərəfindən fərdi müayinə aparılmalıdır.

FAQ

Diş implantı ağrılıdırmı?

Prosedur zamanı anesteziya tətbiq olunduğu üçün ağrı hissi azaldılır. Sonradan bir qədər ağrı və şişkinlik ola bilər, amma bu, adətən həkimin verdiyi göstərişlərlə idarə olunur.

İmplant neçə müddətə qoyulur?

Müddət xəstənin sümük vəziyyətinə, əlavə prosedurlara və sağalma prosesinə görə dəyişir. Bəzən mərhələli müalicə tələb olunur.

Hər itirilmiş diş üçün implant lazımdırmı?

Xeyr. Bəzi hallarda körpü və ya protez daha uyğun ola bilər. Seçim ağız vəziyyəti və ümumi sağlamlığa əsasən edilir.

Siqaret çəkənlər implant etdirə bilərmi?

Bəzi siqaret çəkənlər implant üçün uyğun ola bilər, amma risklər artır. Həkim siqareti azaltmağı və ya dayandırmağı tövsiyə edə bilər.

İmplantı necə uzunömürlü saxlamaq olar?

Gündəlik ağız gigiyenası, müntəzəm stomatoloji kontrol və həkim tövsiyələrinə əməl etmək implantın qorunmasına kömək edir.