Kolonoskopiyaya hazırlıq: addım-addım bələdçi

Kolonoskopiyaya hazırlıq niyə vacibdir?

Kolonoskopiya yoğun bağırsağın daxili səthini qiymətləndirmək üçün aparılan müayinədir. Bağırsaqda qida qalıqları və nəcis olduqda həkim selikli qişanı tam görə bilməyə bilər. Buna görə də kolonoskopiyaya hazırlıq müayinənin keyfiyyətinə birbaşa təsir edir.

Düzgün hazırlıq həm müayinənin daha rahat keçməsinə, həm də lazım olduqda polip və digər dəyişikliklərin daha yaxşı görünməsinə kömək edir. Hazırlıq qaydaları klinikaya, istifadə edilən təmizləyici preparata və sizin sağlamlıq durumunuza görə fərqlənə bilər.

Hazırlığa nə vaxt başlamalı?

Adətən hazırlıq müayinədən bir neçə gün əvvəl başlayır. Həkim sizə dəqiq təlimat verəcək: nə vaxt müəyyən qidalardan imtina etməli, nə vaxt şəffaf mayelərə keçməli və bağırsaq təmizləyici məhlulu nə zaman qəbul etməlisiniz.

Ən vacibi, müayinə tarixi yaxınlaşanda təlimatları son ana saxlamamaqdır. Əvvəlcədən plan qurmaq hazırlığı daha asan edir.

Qidalanma necə olmalıdır?

Müayinədən bir neçə gün əvvəl

Çox vaxt liflə zəngin qidalar tədricən azaldılır. Tam taxıllar, toxumlu qidalar, çiy tərəvəzlər, qabıqlı meyvələr və bəzi paxlalılar bağırsaqda qalıq buraxa bilər. Həkiminiz başqa cür deməyibsə, bu mərhələdə daha yüngül və həzm olunan qidalara üstünlük verilir.

• Yüngül şorba və bulyonlar
• Ağ çörək, sadə düyü, makaron
• Yumşaq, az lifli qidalar
• Həkimin icazə verdiyi süd məhsulları

Müayinədən 1 gün əvvəl

Çox hallarda şəffaf maye pəhrizi tövsiyə olunur. Bu mərhələdə bərk qidalar qəbul edilmir. Şəffaf mayelərə su, süzülmüş alma suyu, aydın bulyon, çay və həkimin icazə verdiyi digər içkilər daxil ola bilər. Qırmızı və bənövşəyi rəngli içkilərdən çəkinmək məsləhətdir, çünki onlar müayinə zamanı qarışıqlıq yarada bilər.

Qəbul edilən maye barədə klinikanın təlimatı əsas götürülməlidir. Bəzi xəstələrdə maye qəbuluna bağlı xüsusi məhdudiyyətlər ola bilər.

Bağırsaq təmizləyici dərmanlar necə qəbul edilir?

Kolonoskopiyaya hazırlığın ən vacib hissələrindən biri bağırsaq təmizləyici məhlul və ya digər preparatların həkimin dediyi qaydada qəbul edilməsidir. Bu dərmanlar bağırsaqdakı qalıqları təmizləmək üçün istifadə olunur.

Qəbul qaydası preparatdan asılıdır. Bəzən məhlul bir dəfə, bəzən isə bölünmüş dozalarda içilir. Təlimata tam əməl etmək lazımdır; dozanı azaltmaq və ya vaxtı dəyişmək bağırsağın kifayət qədər təmizlənməməsinə səbəb ola bilər.

• Məhlulu soyudulmuş halda qəbul etmək daha rahat ola bilər.
• Kiçik qurtumlarla içmək ürəkbulanmanı azalda bilər.
• Sonra icazə verilən şəffaf mayelər içmək faydalı ola bilər.
• Şiddətli qusma və ya preparatı saxlaya bilməmə halında klinikaya xəbər verin.

Dərmanlar barədə nələri bilməlisiniz?

Qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar barədə həkimə əvvəlcədən məlumat verin. Xüsusilə qanın durulaşdırılmasına təsir edən dərmanlar, şəkərli diabet üçün preparatlar, dəmir tərkibli məhsullar və bəzi ağrıkəsicilər xüsusi diqqət tələb edə bilər.

Heç bir dərmanı özbaşına dayandırmayın. Hansı dərmanın nə vaxt qəbul ediləcəyini yalnız həkiminiz müəyyən etməlidir. Əgər sizdə allergiya, xroniki xəstəlik və ya böyrək, ürək, qaraciyər problemi varsa, bunu mütləq bildirin.

Müayinə günü nələrə diqqət etməli?

Müayinə günü həkimin verdiyi göstərişlərə uyğun hərəkət edin. Adətən qida qəbulu dayandırılır və müəyyən saatdan sonra maye içməyə də məhdudiyyət qoyula bilər. Klinikanın qeyd etdiyi vaxtdan gec gəlməyin.

Kolonoskopiya çox vaxt sakitləşdirici dərman altında aparıldığından, müayinədən sonra sizi evə aparacaq bir nəfərin olması tövsiyə olunur. Özünüz avtomobil idarə etməməlisiniz.

• Şəxsiyyət sənədi və analiz nəticələrini götürün
• Dərman siyahınızı yanınızda saxlayın
• Rahat geyim seçin
• Təmizləyici preparatın qəbul saatlarını qeyd edin

Hazırlıq zamanı hansı problemlər yarana bilər?

Hazırlıq prosesində qarında köp, ürəkbulanma, halsızlıq və tez-tez tualetə getmə ehtiyacı yarana bilər. Bunlar bağırsaq təmizlənməsi zamanı rast gəlinən hallardır. Lakin güclü ağrı, davamlı qusma, huşbulanma, qanaxma və ya maye itkisi əlamətləri olduqda tibbi yardım almalısınız.

Əgər bağırsaq hərəkəti aydın və maye şəklinə keçmirsə, bunu həkimlə müzakirə edin. Bəzən əlavə təlimat lazım olur.

Yaxşı hazırlıq üçün praktik məsləhətlər

• Hazırlıq təlimatını əvvəlcədən oxuyun və suallarınızı qeyd edin.
• Pəhriz mərhələləri üçün uyğun qida və içkiləri öncədən alın.
• Tualetə tez-tez getməyə hazır olun.
• Dərinin qıcıqlanmasının qarşısı üçün yumşaq tualet kağızı və ya nəm salfet hazırlayın.
• Gecə və səhər qəbul edilən dərman saatlarını xatırlamaq üçün telefonunuzda xatırlatma qurun.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Hazırlıq zamanı ciddi narahatlıq yaranarsa, klinikaya müraciət edin. Xüsusilə preparatı qəbul edə bilmədiyiniz, güclü qarın ağrınız olduğu, nəfəs darlığı, kəskin zəiflik və ya huş itməsi yaşadığınız halda gecikməyin.

Hər pasiyentin vəziyyəti fərqlidir. Buna görə də kolonoskopiyaya hazırlıq üçün ən doğru mənbə sizi müayinə edən həkimin təlimatıdır.

Nəticə

Kolonoskopiyaya hazırlıq qısa müddətli, amma vacib bir prosesdir. Pəhriz qaydalarına əməl etmək, bağırsaq təmizləyici dərmanı düzgün qəbul etmək və həkimin göstərişlərini dəqiq izləmək müayinənin keyfiyyətini artırmağa kömək edir. Sizin üçün verilən fərdi təlimatları diqqətlə yerinə yetirin.

FAQ

Kolonoskopiyadan əvvəl nə yemək olar?

Adətən müayinədən bir neçə gün əvvəl az lifli, yüngül qidalar tövsiyə olunur. Müayinədən 1 gün əvvəl isə çox vaxt şəffaf maye pəhrizi tətbiq edilir; dəqiq qaydanı həkiminiz müəyyən edir.

Bağırsaq təmizləyici məhlulu nə vaxt içməliyəm?

Bu, istifadə olunan preparatdan asılıdır. Bəzi hallarda dozalar bölünür və bir hissəsi axşam, bir hissəsi müayinə gününə yaxın qəbul edilir. Klinik təlimata tam əməl edin.

Daimi dərmanlarımı davam etdirə bilərəm?

Bütün dərmanlar barədə həkimə məlumat verin. Bəzi preparatlar dəyişdirilə və ya müvəqqəti dayandırıla bilər, amma bunu yalnız həkim qərar verməlidir.

Hazırlıq zamanı ürəkbulanma olarsa nə etməliyəm?

Məhlulu kiçik qurtumlarla içmək və icazə verilən şəffaf mayelərdən istifadə etmək kömək edə bilər. Qusma davam edərsə, klinikaya xəbər verin.

Müayinə günü avtomobil idarə edə bilərəmmi?

Əgər sakitləşdirici dərman qəbul olunarsa, adətən özünüz maşın idarə etməməlisiniz. Evə sizi aparacaq bir nəfər planlaşdırın.