LASIK əməliyyatı nədir və kimlər üçün uyğundur?

LASIK əməliyyatı görmə qüsurlarını azaltmaq üçün istifadə olunan ən tanınmış lazer prosedurlarından biridir. Məqsəd eynək və ya kontakt linzadan asılılığı azaltmaqdır. Bu əməliyyat zamanı korneanın səthi ilə bağlı dəqiq dəyişikliklər edilir və işığın göz daxilində daha düzgün fokuslanmasına kömək olunur.

LASIK əməliyyatı nədir?

LASIK ingiliscə “Laser-Assisted In Situ Keratomileusis” sözlərinin qısaltmasıdır. Bu prosedurda həkim korneanın üst qatında nazik bir qapaq yaradıb onu kənara çəkir, sonra lazerlə korneanın daxili hissəsini yenidən formalaşdırır və qapağı geri yerləşdirir. Beləliklə, işığın retinaya daha dəqiq düşməsi hədəflənir.

LASIK ən çox miyopiya, hipermetropiya və astiqmatizmin düzəldilməsi üçün düşünülür. Lakin bu, “hamıya uyğun” bir prosedur deyil; müayinədən sonra qərar verilir.

LASIK kimlər üçün uyğundur?

Ən əsas uyğunluq meyarı göz sağlamlığının və görmənin sabit olmasıdır. Aşağıdakı hallarda LASIK nəzərdən keçirilə bilər:

• 18 yaşdan yuxarı olmaq
• Son 1 il ərzində eynək reseptinin sabit qalması
• Kornea qalınlığının kifayət etməsi
• Göz səthində aktiv xəstəlik olmaması
• Ümumi göz sağlamlığının yaxşı olması

Gündəlik eynək və ya kontakt linza istifadəsindən narahat olan, lakin əməliyyat üçün uyğun sayılan şəxslərdə LASIK faydalı seçim ola bilər. Xüsusilə iş, idman və ya həyat tərzi səbəbilə görmə düzəlişini daha rahat formada istəyən insanlar bu proseduru soruşurlar.

Kimlər LASIK üçün uyğun olmaya bilər?

Bəzi vəziyyətlərdə LASIK tövsiyə olunmur və ya daha sonradan qiymətləndirilir. Məsələn:

• Görmə reseptinin tez-tez dəyişməsi
• Korneanın çox nazik olması və ya qeyri-normal quruluşu
• Quru gözün ciddi olması
• Keratokonus kimi kornea xəstəlikləri
• Kontrolsuz diabet və ya bəzi autoimmun xəstəliklər
• Hamiləlik və ya südvermə dövründə hormonal dəyişikliklər
• Aktiv göz infeksiyası və ya iltihabı

Həmçinin bəzi peşə və ya həyat tərzi faktorları da önəmli ola bilər. Məsələn, zərbə riski yüksək idman növləri ilə məşğul olanlar üçün həkim alternativ metodları daha uyğun görə bilər.

Müayinə zamanı nə yoxlanılır?

LASIK qərarı yalnız şikayətə əsasən verilmir. Oftalmoloq geniş göz müayinəsi aparır və aşağıdakıları dəyərləndirir:

• Görmə kəskinliyi və eynək dərəcəsi
• Kornea qalınlığı və forması
• Göz yaşı keyfiyyəti və quru göz əlamətləri
• Göz dibi və ümumi göz sağlamlığı
• Şəxsin gözlənilən nəticəyə uyğunluğu

Bəzən əlavə testlər tələb oluna bilər. Bu, təhlükəsizlik və uyğunluğun düzgün qiymətləndirilməsi üçün vacibdir.

Prosedur necə aparılır?

LASIK adətən ambulator şəraitdə, yəni eyni gün evə buraxılmaqla aparılır. Gözə damcı ilə keyitmə verilir, buna görə prosedur zamanı ağrı hissi minimal ola bilər. Əməliyyat qısa çəkir, lakin hazırlıq və müayinə ilə ümumi vaxt daha uzun ola bilər.

Əməliyyatdan sonra xəstə adətən həmin gün evə gedir və həkimin verdiyi damcılar, qoruyucu tədbirlər və nəzarət görüşləri barədə təlimat alır. İlk günlərdə bulanıq görmə, işığa həssaslıq və yad cisim hissi ola bilər.

Sağalma dövründə nələr gözlənə bilər?

Sağalma hər kəsdə eyni olmur. Bəzi insanlar daha tez rahatlaşır, bəzilərində isə qısa müddətli narahatlıqlar olur. İlk dövrdə aşağıdakılar mümkün ola bilər:

• Göz quruluğu
• Yüngül yanma və ya batma hissi
• İşığa həssaslıq
• Gecə halos və ya parıltılar
• Görmənin tədricən sabitləşməsi

Bu əlamətlər adətən izlənir və həkimin verdiyi müalicə planı ilə idarə olunur. Gözləri sürtməmək, həkimin tövsiyə etdiyi damcıları düzgün istifadə etmək və nəzarət müayinələrini buraxmamaq vacibdir.

LASIK-in mümkün riskləri nələrdir?

Hər əməliyyatda olduğu kimi LASIK-də də risklər mövcuddur. Mümkün fəsadlar arasında quru göz, görmədə gecə parıltıları, korreksiyanın tam olmaması, təkrar düzəliş ehtiyacı və çox nadir hallarda infeksiya və ya qapaqla bağlı problemlər yer ala bilər. Risklər fərdi vəziyyətdən asılıdır.

Bu səbəbdən “ən yaxşı” prosedur deyil, “uyğun prosedur” axtarışı vacibdir. Həkimlə açıq danışmaq, gözləntiləri real saxlamaq və alternativləri də öyrənmək ən doğru yanaşmadır.

LASIK-ə alternativlər varmı?

Bəli. Hər xəstə üçün eyni metod uyğun olmur. Alternativlərə PRK, SMILE və bəzi hallarda kontakt linza və ya eynək istifadəsinin davam etdirilməsi daxildir. Hansı metodun seçiləcəyi kornea quruluşu, resept dərəcəsi və həyat tərzinə əsaslanır.

Nə zaman həkimə müraciət etməlisiniz?

Əgər lazerlə görmə düzəlişi düşünürsünüzsə, əvvəlcə təcrübəli oftalmoloqdan ətraflı müayinə almalısınız. Aşağıdakı hallarda görüşü təxirə salmayın:

• Görməniz son aylarda dəyişibsə
• Göz quruluğu və ya qızartı varsa
• Kontakt linzadan sonra narahatlıq yaranırsa
• İş və ya idman üçün eynəkdən asılılığı azaltmaq istəyirsinizsə

Yekunda, LASIK əməliyyatı bəzi xəstələr üçün rahat və effektiv görmə düzəlişi seçimi ola bilər. Amma uyğunluq hər zaman fərdi qiymətləndirmə ilə müəyyən edilir. Düzgün müayinə, açıq sual-cavab və real gözləntilər təhlükəsiz qərarın əsasını təşkil edir.

FAQ

LASIK əməliyyatı ağrılıdırmı?

Əməliyyat zamanı adətən keyitici damcılar istifadə olunur, buna görə ağrı hissi minimal olur. Sonradan yüngül narahatlıq və ya yanma ola bilər.

LASIK sonrası görmə nə qədər tez yaxşılaşır?

Bəzi insanlarda görmə qısa müddətdə yaxşılaşmağa başlayır, amma tam sabitləşmə daha uzun çəkə bilər. Dəqiq vaxt fərdi olaraq dəyişir.

Hər kəs LASIK etdirə bilərmi?

Xeyr. Uyğunluq kornea qalınlığı, göz sağlamlığı, resept sabitliyi və digər tibbi amillər əsasında qiymətləndirilir.

LASIK-dən sonra yenidən eynək lazım ola bilərmi?

Bəzi hallarda zamanla qalan və ya sonradan yaranan görmə dəyişiklikləri səbəbilə eynək lazım ola bilər. Bu, fərdi vəziyyətdən asılıdır.

Kontakt linza istifadə edənlər LASIK üçün uyğundurmu?

Bəli, bəzi kontakt linza istifadəçiləri uyğun ola bilər. Lakin müayinədən əvvəl linza istifadəsi ilə bağlı həkim təlimatına əməl etmək vacibdir.