Menisk əməliyyatından sonra ağırlaşmalar: nəyi bilməlisiniz?

Menisk əməliyyatından sonra əksər xəstələr tədricən yaxşılaşır, lakin hər cərrahi müdaxilə kimi burada da bəzi ağırlaşmalar mümkündür. Ən çox diqqət edilən risklər infeksiya, tromb əmələ gəlməsi və dizin hərəkət imkanlarında müvəqqəti və ya bəzən daha uzunmüddətli məhdudiyyətdir. Bu ağırlaşmaların çoxu erkən tanındıqda daha yaxşı nəzarət olunur.

Menisk əməliyyatından sonra hansı ağırlaşmalar ola bilər?

Menisk əməliyyatının növündən, xəstənin ümumi sağlamlığından və əməliyyatdan sonrakı reabilitasiyaya riayət etməsindən asılı olaraq fərqli problemlər yarana bilər. Bəzi əlamətlər normal sağalma prosesinin bir hissəsi olsa da, bəziləri ciddi xəbərdarlıq siqnalı ola bilər. Ona görə də ağrı, şişlik və hərəkət məhdudiyyətini həkimin verdiyi təlimatlar çərçivəsində izləmək vacibdir.

• Yara yerində infeksiya
• Qan laxtası və ya tromb
• Diz oynağında sərtlik və hərəkət azlığı
• Artritə bənzər davamlı ağrı və şişlik
• Sinir və ya damar zədələnməsi kimi nadir problemlər

İnfeksiya: necə tanınır?

İnfeksiya əməliyyat sonrası ağırlaşmalar arasında ən diqqət edilməli hallardandır. Adətən yara sahəsi sağaldıqca ağrı və şişlik azalmağa doğru gedir. Əgər bunun əksinə olaraq qızartı artırsa, yara ətrafı isti olursa və ya ağrı günbəgün şiddətlənirsə, infeksiya ehtimalı düşünülməlidir.

İnfeksiyanın mümkün əlamətləri

• Yara yerində artan qızartı və istilik
• Şişkinliyin azalmaq əvəzinə artması
• Sarı, yaşıl və ya pis qoxulu axıntı
• 38°C və ya daha yüksək hərarət
• Dizdə güclü ağrı və toxunmağa həssaslıq

İnfeksiya bəzən yalnız yara ilə məhdudlaşmır, oynağa da yayıla bilər. Buna görə hərarət, üşütmə, sürətlə pisləşən ümumi vəziyyət və dizdə hərəkətin getdikcə çətinləşməsi varsa, təcili tibbi qiymətləndirmə lazımdır.

Tromb: nə üçün diqqət vacibdir?

Əməliyyatdan sonra xüsusilə uzun müddət az hərəkətlilik olduqda ayaq venalarında qan laxtası yarana bilər. Bu vəziyyət dərin vena trombozu adlanır. Tromb bəzən baldırda ağrı və şişkinliklə özünü göstərə bilər, amma bəzən əlamətlər çox aydın olmur.

Trombun xəbərdarlıq əlamətləri

• Baldırda birtərəfli şişkinlik
• Gərginlik, ağrı və ya toxunanda həssaslıq
• Dərinin qızarması və ya rəng dəyişməsi
• Ayaqda istilik hissi
• Qəfil nəfəs darlığı və ya sinə ağrısı

Qəfil nəfəs darlığı, sinə ağrısı və ya öskürək ilə qan gəlməsi kimi əlamətlər olarsa, bu, trombun ağciyərə gedən hissəsinin əlaməti ola bilər və təcili yardım tələb edir. Menisk əməliyyatından sonra uzun oturma, hərəkətsizlik və həkimin tövsiyə etdiyi qoruyucu tədbirlərə əməl etməmək riski artıra bilər.

Hərəkət məhdudiyyəti və diz sərtliyi

Əməliyyatdan sonra müəyyən dərəcədə hərəkət məhdudiyyəti gözlənilə bilər. Bu, toxumaların sağalması üçün lazım olan müvəqqəti bir mərhələ ola bilər. Lakin bəzən ağrıdan qorunma, şişlik və ya reabilitasiyanın gec başlaması dizdə sərtlik yarada bilər.

Hərəkət məhdudiyyəti nə ilə bağlı olur?

• Əməliyyat sonrası şişlik və iltihabi reaksiya
• Ağrı səbəbindən dizin az hərəkət etdirilməsi
• Fizioterapiya məşqlərinin yarımçıq qalması
• Uzun müddət immobilizasiya və ya çəki verməkdən çəkinmək

Diz əyilməsinin və düzləşməsinin az olması, pilləkən çıxmağın çətinləşməsi və yerişin topallıqla davam etməsi sərtliyin əlaməti ola bilər. Bəzi hallarda çapıq toxuması və ya oynaq içi yapışmalar da hərəkəti məhdudlaşdıra bilər. Həkimin təyin etdiyi məşqlər bu səbəbdən mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Hansı əlamətlər normaldır, hansı yox?

Yüngül ağrı, az miqdarda şişlik və ilk günlərdə hərəkətdə narahatlıq bir çox pasiyentdə görülə bilər. Amma bu əlamətlər zamanla azalmalıdır. Əksinə, ağrı artırsa, diz daha da qızarırsa və ya hərəkət günbəgün pisləşirsə, bu, normal sağalma hesab edilmir.

• Normal ola bilər: yüngül ağrı, məhdud gəzinti, kiçik şişlik
• Narahatlıq yarada bilər: artan ağrı, hərarət, axıntı, baldır şişməsi
• Təcili yardım tələb edə bilər: sinə ağrısı, nəfəs darlığı, huşsuzluq

Riskləri azaltmaq üçün nə etməli?

Menisk əməliyyatından sonra həkimin verdiyi göstərişlərə əməl etmək ağırlaşmaların qarşısını almaqda əsas rol oynayır. Özbaşına yükvermə, sarğını erkən çıxarmaq və ya məşqləri dayandırmaq sağalma prosesini çətinləşdirə bilər.

• Yaranı təmiz və quru saxlayın
• Qızartı, axıntı və hərarəti izləyin
• Təyin olunmuş dərmanları vaxtında qəbul edin
• Həkimin icazə verdiyi qədər hərəkət edin
• Fizioterapiya proqramını yarımçıq qoymayın
• Uzun müddət hərəkətsiz qalmayın; lazım olduqda tez-tez vəziyyətinizi dəyişin

Əgər sizdə əvvəlcədən qan laxtalanması, şəkərli diabet, siqaret istifadəsi və ya digər xroniki xəstəliklər varsa, bunu cərrahınıza bildirin. Bu məlumatlar riskin düzgün qiymətləndirilməsi və əlavə profilaktik tədbirlərin planlaşdırılması üçün vacibdir.

Nə zaman həkimə müraciət etməlisiniz?

Aşağıdakı hallardan biri varsa, həkimlə əlaqə saxlayın: yara yerindən axıntı, getdikcə artan qızartı, yüksək hərarət, baldırda birtərəfli şişmə, qəfil nəfəs darlığı, dizdə hərəkətin kəskin azalması və ya ağrının gözlənilmədən güclənməsi. Erkən müraciət ciddi ağırlaşmaların qarşısını ala bilər.

Unutmayın ki, menisk əməliyyatından sonra sağalma hər kəsdə fərqli gedir. Düzgün izləmə, vaxtında xəbərdarlıq əlamətlərini tanımaq və reabilitasiya planına sadiq qalmaq təhlükəsiz bərpa üçün əsasdır.

FAQ

Menisk əməliyyatından sonra diz ağrısı nə qədər davam edə bilər?

Yüngül ağrı və narahatlıq erkən sağalma dövründə ola bilər, amma ağrı getdikcə azalmalıdır. Ağrı artırsa və ya şişliklə birlikdə davam edirsə, həkimə müraciət edin.

İnfeksiyanı evdə necə fərq edə bilərəm?

Yara yerində qızartı, istilik, axıntı, pis qoxu və hərarət infeksiya əlaməti ola bilər. Bu hallarda həkimlə əlaqə saxlayın.

Tromb riski üçün hansı əlamətlər daha önəmlidir?

Baldırda birtərəfli şişkinlik, ağrı, istilik və qəfil nəfəs darlığı vacib xəbərdarlıq əlamətləridir. Xüsusilə nəfəs darlığı varsa, təcili yardım çağırın.

Dizdə hərəkət məhdudiyyəti normaldırmı?

İlk günlərdə müəyyən məhdudiyyət ola bilər. Lakin hərəkət zamanla yaxşılaşmırsa və ya diz getdikcə sərtləşirsə, reabilitasiya planı yenidən qiymətləndirilməlidir.

Əməliyyatdan sonra nə vaxt təcili yardım lazımdır?

Sinə ağrısı, nəfəs darlığı, huş itirmə, yüksək hərarət və sürətlə pisləşən diz ağrısı zamanı təcili tibbi yardım lazımdır.