Miyopiya, astiqmatizm və hipermetropiyada uyğun lazer üsulu

Miyopiya, astiqmatizm və hipermetropiyada “ən yaxşı” lazer üsulu hamı üçün eyni deyil. Uyğun seçim gözün buynuz qişasının qalınlığına, görmə qüsurunun dərəcəsinə, göz quruluğuna, yaşa, iş və həyat tərzinə, həmçinin digər göz xəstəliklərinin olub-olmamasına görə dəyişir.

Bu səbəbdən lazer korreksiyasında məqsəd yalnız dioptranın azaldılması deyil, həm də göz toxumalarının təhlükəsizliyini qorumaq və uzunmüddətli nəticənin sabit olmasını təmin etməkdir.

Lazer üsulu necə seçilir?

Oftalmoloq müayinədə yalnız gözlük nömrəsinə baxmır. Adətən bu amillər qiymətləndirilir:

• buynuz qişanın qalınlığı və forması;
• miyopiya, astiqmatizm və ya hipermetropiyanın dərəcəsi;
• göz quruluğu əlamətləri;
• qabaqcadan mövcud göz xəstəlikləri;
• işıqda görmə ehtiyacları, idman və peşə tələbləri;
• gözün stabil olub-olmaması.

Əgər buynuz qişa incədirsə, bəzi üsullar uyğun olmaya bilər. Əgər astiqmatizm yüksəkdirsə, korreksiya planı daha dəqiq hesablanmalıdır. Hipermetropiyada isə buynuz qişanın forması səbəbindən seçim daha diqqətli aparılır.

Miyopiyada hansı üsul daha uyğundur?

Miyopiyada uzağı bulanıq görmə əsas problemdir. Bu qrupda ən çox müzakirə olunan üsullar SMILE, LASIK və PRK-dir.

SMILE nə vaxt üstün ola bilər?

SMILE üsulu bəzi miyopiya hallarında, xüsusilə buynuz qişanın mexaniki sabitliyinin qorunmasına önəm veriləndə seçilə bilər. Kiçik kəsiklə aparıldığı üçün bəzi xəstələrdə göz quruluğu riski digər üsullara nisbətən daha az hiss edilə bilər. Həm də aktiv həyat tərzi olan insanlarda praktik üstünlüklər verə bilər.

LASIK nə vaxt daha uyğun olur?

LASIK geniş istifadə olunan üsuldur və bir çox miyopiya hallarında yaxşı nəticə verə bilər. Görmə bərpası adətən tez olur. Ancaq hər xəstə üçün uyğun deyil; xüsusilə buynuz qişa quruluşu diqqətlə qiymətləndirilməlidir.

PRK nə vaxt seçilir?

PRK buynuz qişada flap yaradılmadan aparılır. Bu, bəzi incə buynuz qişalı və ya xüsusi risk faktorları olan xəstələrdə üstünlük yarada bilər. Bərpa dövrü daha uzun ola bilər və ilk günlərdə narahatlıq daha çox hiss oluna bilər.

Astiqmatizmdə hansı lazer üsulu daha uyğundur?

Astiqmatizm buynuz qişanın və ya göz büllurunun qeyri-bərabər əyriliyi ilə bağlıdır. Lazer korreksiyası zamanı məqsəd bu qeyri-bərabərliyi mümkün qədər düzəltməkdir.

Astiqmatizmdə çox vaxt LASIK və PRK üsulları geniş istifadə olunur. Uyğunluq astiqmatizmin növündən və dərəcəsindən asılıdır. Əgər astiqmatizm miyopiya ilə birlikdədirsə, plan daha da fərqlənə bilər.

Bəzi hallarda dəqiq planlaşdırma üçün kornea xəritələnməsi və digər xüsusi ölçmələr tələb olunur. Bu ölçmələr lazer enerjisinin harada və necə tətbiq ediləcəyini müəyyən etməyə kömək edir.

Astiqmatizm üçün seçimdə əsas məqamlar

• astiqmatizmin dərəcəsi və oxu;
• buynuz qişanın səthinin müntəzəm olub-olmaması;
• göz quruluğu;
• qeyri-bərabər əyriliklə bağlı əlavə risklər.

Hipermetropiyada hansı lazer üsulu daha uyğundur?

Hipermetropiyada yaxın görmə çətinləşir və gözün optik sistemi uzaq fokusdan fərqli davranır. Bu halda lazer korreksiyası miyopiyaya nisbətən daha seçici planlaşdırılır.

Hipermetropiyada çox vaxt LASIK daha çox istifadə olunur. Bəzi hallarda PRK də uyğun ola bilər. Lakin bu sahədə hər xəstədə nəticə və sabitlik fərqlənə bildiyi üçün həkim buynuz qişanın reaksiyasını və korreksiya dərəcəsini diqqətlə dəyərləndirir.

Hipermetropiyalı xəstələrdə yaş artdıqca yaxın oxuma problemləri ayrıca mövzuya çevrilə bilər. Bu səbəbdən yalnız dioptraya deyil, ümumi görmə ehtiyacına baxılmalıdır.

Hansı hallarda bir üsul digərindən üstün ola bilər?

• SMILE: bəzi miyopiya və seçilmiş astiqmatizm hallarında, kiçik kəsik və daha sürətli gündəlik həyata qayıdış istənəndə.
• LASIK: miyopiya, astiqmatizm və bəzi hipermetropiya hallarında tez bərpa və geniş tətbiq imkanına görə.
• PRK: buynuz qişası nazik olan, bəzi aktivlik məhdudiyyəti olan və ya flap texnikasının uyğun olmadığı xəstələrdə.

Burada “daha yaxşı” anlayışı şəxsi müayinə nəticəsinə bağlıdır. Bir üsul bir xəstədə ideal ola bildiyi halda, digərində riskli və ya səmərəsiz ola bilər.

Seçim zamanı həkimin soruşacağı suallar

Müayinəyə gedərkən bu sualların cavabını hazırlamaq faydalıdır:

• gözlük və ya kontakt linza nə qədərdir istifadə olunur?
• görmə qüsuru son illərdə dəyişibmi?
• göz quruluğu, yanma və ya batma varmı?
• göz travması və ya əməliyyat olubmu?
• işinizdə gecə görməsi və ya dəqiq fokuslama vacibdirmi?

Bu məlumatlar doğru lazer metodunu seçməkdə mühüm rol oynayır.

Əməliyyatdan gözlənilən bərpa fərqləri

Ümumilikdə LASIK və SMILE-də gündəlik həyata qayıdış daha tez ola bilər. PRK-də isə epitelin sağalması vaxt apardığı üçün ilk günlər və həftələrdə görmədə dalğalanma ola bilər. Yenə də bu fərqlər xəstədən xəstəyə dəyişir.

Bərpa dövründə həkimin damcı, qoruyucu eynək, günəşdən müdafiə və nəzarət müayinələri ilə bağlı göstərişlərinə əməl etmək vacibdir.

Nəticə

Miyopiya, astiqmatizm və hipermetropiyada lazer üsulu seçimi fərdi yanaşma tələb edir. Miyopiyada SMILE, LASIK və PRK; astiqmatizmdə əsasən LASIK və PRK; hipermetropiyada isə daha çox LASIK və bəzi hallarda PRK uyğun ola bilər. Lakin son qərar yalnız geniş göz müayinəsindən sonra verilməlidir.

Ən doğru addım, göz quruluşunuzu və görmə ehtiyaclarınızı qiymətləndirən təcrübəli oftalmoloqla konsultasiya etməkdir.

FAQ

Miyopiya üçün ən uyğun lazer üsulu hansıdır?

Buynuz qişanın qalınlığı və miyopiyanın dərəcəsindən asılıdır. Bir çox xəstədə SMILE, LASIK və ya PRK uyğun ola bilər.

Astiqmatizm lazerlə tam düzəlirmi?

Bir çox hallarda astiqmatizm əhəmiyyətli dərəcədə korreksiya edilə bilər, amma nəticə dərəcə və göz quruluşundan asılıdır.

Hipermetropiyada niyə seçim daha çətin ola bilər?

Çünki hipermetropiyada buynuz qişanın forması və optik düzəliş ehtiyacı daha diqqətli planlaşdırma tələb edir.

Göz quruluğu varsa, hansı üsul seçilir?

Göz quruluğunda üsul seçimi fərdi aparılır; bəzən SMILE və ya PRK daha uyğun qiymətləndirilə bilər, amma müayinə vacibdir.

Lazer əməliyyatından sonra eynək tamamilə lazım olmaya bilər?

Bəzi xəstələrdə eynək ehtiyacı azalır və ya aradan qalxa bilər, amma bu, zəmanətli nəticə deyil və fərdi olaraq dəyişir.