Prostat əməliyyatından sonra sağalma və evdə qulluq

Sağalma müddəti nə qədər çəkir?

Prostat əməliyyatından sonra sağalma müddəti aparılan əməliyyatın növünə, yaşa, yanaşı xəstəliklərə və bədənin fərdi bərpa sürətinə görə dəyişir. Bəzi xəstələr bir neçə gün ərzində gündəlik yüngül işlərə qayıda bilər, digərlərində isə tam bərpa daha uzun çəkə bilər. Ən vacib məqam həkimin verdiyi fərdi təlimatlara əməl etməkdir.

İlk dövrdə yorğunluq, sidikdə yüngül qan qarışıqlığı, tez-tez sidiyə getmə və sidik ifrazı zamanı narahatlıq ola bilər. Bu hallar çox vaxt müvəqqəti olur, lakin şikayətlər artarsa və ya yeni simptomlar yaranarsa, mütləq tibbi qiymətləndirmə lazımdır.

İlk günlərdə nə gözləmək olar?

Əməliyyatdan sonra xəstə adətən müşahidə altında olur və evə çıxmazdan əvvəl sidik ifrazı, ağrı nəzarəti və ümumi vəziyyət qiymətləndirilir. Sidik kateteri qoyulubsa, onunla yaşamaq barədə ayrıca təlimat verilir. Kateter varsa, borunun dartılmaması, torbanın düzgün yerləşdirilməsi və gigiyenaya diqqət etmək vacibdir.

İlk günlərdə aşağıdakı hallar tez-tez görülə bilər:

• yorğunluq və zəiflik
• sidikdə az miqdarda qan
• sidik ifrazında yanma və ya tezlik
• qarnın aşağı hissəsində yüngül narahatlıq

Evdə qulluq necə olmalıdır?

Evdə qulluq sağalmanın əsas hissəsidir. Həkimin yazdığı dərmanları vaxtında qəbul edin və özbaşına əlavə dərman və ya bitki tərkibli preparat başlamayın. Ağrıya görə verilən dərmanlar yuxululuq yarada bilər; buna görə maşın sürmək və diqqət tələb edən işlərdən çəkinmək lazım gələ bilər.

Yaranın və ya əməliyyat sahəsinin təmiz və quru qalması önəmlidir. Sarğı dəyişikliyi barədə həkimin göstərişinə əməl edin. Duş və ya vanna ilə bağlı qaydalar əməliyyatın növündən asılıdır; su ilə təmasın nə zaman təhlükəsiz olduğu barədə dəqiq məlumatı cərrahdan alın.

Maye qəbulu və qidalanma

Yetərli maye qəbul etmək sidik yollarının təmiz qalmasına və sidiyin daha rahat çıxmasına kömək edə bilər. Bununla yanaşı, həkim başqa cür məsləhət görməyibsə, gün ərzində su içmək yaxşıdır. Qəbizlik əməliyyatdan sonra narahatlığı artıra bilər, ona görə lifli qidalar və yüngül, balanslı rasion faydalı ola bilər.

Qəbizliyin qarşısını almaq üçün:

• su qəbulunu artırın
• meyvə, tərəvəz və tam taxıllara üstünlük verin
• uzun müddət yataq rejimində qalmaqdan çəkinin
• həkim tövsiyə edərsə, yumşaldıcı preparatlardan istifadə edin

Fiziki aktivlik və istirahət

İlk həftələrdə ağır yük qaldırmaq, güc tələb edən işlər görmək və intensiv idmanla məşğul olmaq məsləhət görülməyə bilər. Qısa, yüngül gəzintilər qan dövranını yaxşılaşdırmağa və bərpanı dəstəkləməyə kömək edə bilər. Lakin ağrı, başgicəllənmə və ya sidiklə bağlı problem yaransa, aktivliyi dayandırın və həkimlə əlaqə saxlayın.

Oturaq vəziyyətdə uzun qalmaq narahatlığı artıra bilər. Mümkün olduqca qısa aralıqlarla ayağa qalxıb hərəkət edin. İşə qayıtma vaxtı əməliyyatın növünə və işin fiziki ağırlığına görə dəyişir.

Sidik kateterinə necə qulluq etməli?

Kateter olduqda gigiyena və düzgün qulluq infeksiya riskini azaltmağa kömək edir. Torbanın həmişə sidik kisəsindən aşağıda yerləşməsinə diqqət yetirin və borunun qatlanmamasına nəzarət edin. Torbanı boşaltmazdan əvvəl və sonra əlləri yumaq vacibdir.

Kateterə qulluq zamanı bu qaydalara əməl edin:

• borunu dartmayın və sabit saxlayın
• torbanı mütəmadi boşaldın
• sidikdə kəskin qoxu, bulanıqlıq və ya azalma olarsa xəbər verin
• kateter sahəsində qızartı, sızma və ya ağrı olarsa həkimə bildirin

Nə zaman həkimə müraciət etmək lazımdır?

Bəzi əlamətlər təcili və ya planlı tibbi qiymətləndirmə tələb edir. Aşağıdakı hallarda gecikmədən həkimlə əlaqə saxlayın:

• 38°C və ya daha yüksək qızdırma
• güclü və ya artan qanaxma
• sidiyə çıxa bilməmək və ya kateterin işləməməsi
• şiddətli ağrı və ya ağrıkəsicilərlə nəzarət olunmayan narahatlıq
• yaranın ətrafında irin, artan qızartı və şişkinlik
• nəfəs darlığı, sinə ağrısı və ya ayaqda qəfil şişkinlik

Bu əlamətlər infeksiya, qanaxma və ya digər ağırlaşmaların göstəricisi ola bilər. Özünü müalicə etməyə çalışmayın.

Gündəlik həyata qayıdış üçün praktik tövsiyələr

Sağalma dövründə planlı hərəkət etmək bərpanı daha rahat edə bilər. Dərman saatlarını, maye qəbulunu və yaraya qulluğu yadda saxlamaq üçün sadə cədvəl hazırlayın. Evdə pilləkənlərdən istifadə edərkən yavaş hərəkət edin və yıxılma riskini azaldın.

Əgər cinsi fəaliyyət, sürücülük və ya işə qayıdış barədə sualınız varsa, bunu növbəti nəzarət müayinəsində mütləq soruşun. Hər xəstədə məhdudiyyətlər fərqli ola bilər.

Yadda saxlamaq vacibdir

Prostat əməliyyatı sonrası sağalma səbr və nizamlı qulluq tələb edir. Təlimatlara əməl etmək, kifayət qədər istirahət etmək və xəbərdarlıq əlamətlərini tanımaq bərpa prosesinin daha təhlükəsiz keçməsinə kömək edir. Şübhə yarandıqda, həkimlə əlaqə saxlamaq ən düzgün addımdır.

FAQ

Prostat əməliyyatından sonra neçə gün istirahət etmək lazımdır?

Bu, əməliyyatın növündən və ümumi vəziyyətdən asılıdır. İlk günlər daha çox istirahət lazımdır, sonra isə həkimin icazəsi ilə tədricən gündəlik fəaliyyətə qayıdılır.

Sidikdə az miqdarda qan normaldırmı?

Bəli, əməliyyatdan sonra bir müddət sidikdə yüngül qan qarışıqlığı ola bilər. Lakin qanaxma artırsa, laxtalar yaranırsa və ya sidiyə çıxmaq çətinləşirsə, həkimə müraciət edin.

Prostat əməliyyatından sonra ağır yük qaldıra bilərəmmi?

İlk dövrdə ağır yük qaldırmaq məsləhət görülmür. Qayıdış vaxtı cərrahın tövsiyəsinə əsasən müəyyən olunur.

Kateter evdə necə təmiz saxlanmalıdır?

Əlləri tez-tez yuyun, torbanın düzgün yerləşməsinə nəzarət edin və borunu dartmayın. Qızartı, sızma, ağrı və ya sidiyin azalması olarsa həkimə məlumat verin.

Hansı əlamətlər təcili yardım tələb edir?

Yüksək qızdırma, güclü qanaxma, sidiyə çıxa bilməmək, nəfəs darlığı, sinə ağrısı və ya ayaqda qəfil şişkinlik təcili qiymətləndirmə tələb edir.