Prostat vəzinin böyüməsi: əlamətlər və həkimə nə vaxt getməli

Prostat vəzinin böyüməsi nədir?

Prostat vəzinin böyüməsi, xüsusilə yaş artdıqca kişilərdə daha çox rast gəlinən vəziyyətdir. Çox vaxt bu hal xoşxassəli prostat böyüməsi adlanır və xərçəng demək deyil. Prostat sidik kisəsinin alt hissəsində yerləşir və sidik kanalını əhatə etdiyinə görə böyüdükdə sidik axınına təsir göstərə bilər.

Əlamətlər hər kəsdə eyni olmur. Bəzi kişilərdə dəyişikliklər yüngül qalır, bəzilərində isə gündəlik rahatlığı və yuxunu pozur. Ən vacib məsələ simptomları vaxtında tanımaq və lazım olduqda uroloq müayinəsinə getməkdir.

Ən çox görülən əlamətlər

Prostat vəzinin böyüməsi adətən sidik ifrazı ilə bağlı şikayətlərlə özünü göstərir. Bu əlamətlər tədricən yarana bilər və zamanla artar.

1. Sidiyə tez-tez getmə

Xüsusilə gündüz və ya gecə saatlarında sidiyə daha tez-tez getmək ehtiyacı yaranır. Gecə bir neçə dəfə oyanmaq yuxunu poza bilər.

2. Sidiyə başlamada çətinlik

İstək olsa da, sidiyin dərhal başlamaması, bir müddət gözləmək lazım gəlməsi və ya itələmək hissi yarana bilər.

3. Sidik axınının zəifləməsi

Sidiyin əvvəlki kimi güclü gəlməməsi, axının nazikləşməsi və ya aralıqla gəlməsi prostatın sidik kanalını sıxması ilə bağlı ola bilər.

4. Sidiyi tam boşaltmama hissi

Sidiyə getdikdən sonra belə sidik kisəsində hələ sidik qaldığı təəssüratı yarana bilər. Bu hiss təkrar tualetə getməyə səbəb olur.

5. Təcili sidiyə ehtiyac

Bəzən sidiyi saxlamaq çətinləşir və təcili tualet ehtiyacı hiss olunur. Bu, gündəlik fəaliyyət zamanı narahatlıq yarada bilər.

6. Damcı-damcı sidik gəlməsi

Sidik ifrazı bitdikdən sonra sonradan damcıların gəlməsi də rast gəlinən şikayətlərdəndir.

Niyə bu əlamətlər yaranır?

Prostat böyüdükdə sidik kanalına təzyiq göstərir və sidiyin normal axışını çətinləşdirir. Nəticədə sidik kisəsi daha çox işləməyə məcbur qalır. Zamanla bu, tez sidiyə getmə, zəif axın və boşalmama hissi kimi əlamətlərə səbəb olur.

Unutmaq olmaz ki, oxşar şikayətlər sidik yolu infeksiyası, sidik kisəsi problemləri, daş xəstəliyi və ya daha ciddi vəziyyətlərdə də görünə bilər. Buna görə özbaşına nəticə çıxarmaq düzgün deyil.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Aşağıdakı hallarda uroloqa müraciət etmək vacibdir:

• Sidiyə getmə çətinliyi gündəlik həyatı pozursa
• Gecə bir neçə dəfə oyanmaq yuxunu ciddi şəkildə korlayırsa
• Sidik axını getdikcə zəifləyirsə
• Sidiyi tam boşaltmama hissi davamlıdırsa
• Sidik ifrazı zamanı ağrı və ya yanma varsa
• Sidikdə qan görünürsə
• Qızdırma, üşütmə və ümumi halsızlıq yaranırsa
• Birdən sidiyi ümumiyyətlə edə bilmirsinizsə

Xüsusilə sidiyi tam saxlaya bilməmək, güclü qarınaltı ağrı və ya sidiyin tam tutulması təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edə bilər.

Hansı müayinələr aparıla bilər?

Həkim şikayətləri dinləyərək və müayinə apararaq səbəbi aydınlaşdırmağa çalışır. Adətən aşağıdakı addımlar istifadə oluna bilər:

• Ətraflı sorğu və fiziki müayinə
• Sidik analizi
• Qan analizləri
• Prostatın rəqəmsal müayinəsi
• Gərək olarsa, ultrasəs və digər görüntüləmə müayinələri

Müayinələrin məqsədi yalnız prostatın böyüməsini yoxlamaq deyil, həm də oxşar şikayətlərə səbəb ola bilən digər problemləri istisna etməkdir.

Özünüz nə edə bilərsiniz?

Həkimə müraciətə qədər bəzi vərdişlər simptomları yüngülləşdirə bilər, amma bunlar müalicəni əvəz etmir.

• Axşam saatlarında çox maye qəbulunu azaltmaq
• Kofein və alkoqolu həddən artıq istifadə etməmək
• Tualetə getməyi çox gecikdirməmək
• İstifadə etdiyiniz dərmanları həkimlə müzakirə etmək, çünki bəziləri sidik şikayətlərini artıra bilər
• Semptomları izləmək və nə zaman artdığını qeyd etmək

Bu addımlar rahatlıq versə də, davam edən şikayətlər mütləq həkim qiymətləndirməsi tələb edir.

Prostat vəzinin böyüməsi həmişə müalicə tələb edirmi?

Həmişə deyil. Yüngül simptomları olan bəzi kişilərdə yalnız izləmə kifayət edə bilər. Lakin şikayətlər artarsa, həkim həyat tərzi dəyişiklikləri, dərman müalicəsi və ya bəzi hallarda digər prosedurları tövsiyə edə bilər. Seçim simptomların şiddətindən, ümumi sağlamlıqdan və müayinələrin nəticəsindən asılıdır.

Nəticə

Prostat vəzinin böyüməsi çox vaxt tədricən inkişaf edir və ilk əlamətlər sidik ifrazı ilə bağlı olur. Sidiyə tez-tez getmə, zəif axın, gecə oyanma və boşalmama hissi ən yayğın şikayətlərdəndir. Əlamətlər artırsa, ağrı, qan, qızdırma və ya sidik tutulması varsa, vaxt itirmədən həkimə müraciət etmək lazımdır.

Erkən qiymətləndirmə düzgün səbəbi tapmağa və uyğun plan qurmağa kömək edir.

FAQ

Prostat vəzinin böyüməsi xərçəngdir?

Xeyr, prostat vəzinin böyüməsi çox vaxt xoşxassəli olur. Bununla belə, oxşar şikayətlər başqa xəstəliklərdə də görüldüyü üçün həkim müayinəsi vacibdir.

Gecə tez-tez sidiyə getmək həmişə prostatdan olur?

Mütləq deyil. Bu şikayət prostatla yanaşı, sidik yolu infeksiyası, diabet və ya digər problemlərlə də əlaqəli ola bilər.

Hansı əlamət təcili yardım tələb edə bilər?

Birdən sidiyi heç cür edə bilməmək, sidikdə qan, güclü ağrı, qızdırma və ya ümumi vəziyyətin pisləşməsi təcili qiymətləndirmə tələb edə bilər.

Prostat böyüməsi öz-özünə keçərmi?

Bəzən simptomlar stabil qala bilər, amma əksər hallarda qiymətləndirmə və izləmə lazımdır. Özbaşına müalicə etmək düzgün deyil.

Nə vaxt uroloqa getmək daha doğrudur?

Sidik şikayətləri bir neçə həftə davam edirsə, artırsa və ya yuxu, iş və gündəlik rahatlığı pozursa, uroloqa müraciət etmək lazımdır.