Servikal yaxma və HPV testi: nəticələr və hazırlıq

Servikal yaxma və HPV testi qadın sağlamlığında vacib skrininq müayinələridir. Məqsəd uşaqlıq boynu xərçənginə səbəb ola biləcək hüceyrə dəyişikliklərini və yüksək riskli HPV infeksiyasını erkən mərhələdə aşkar etməkdir. Bu müayinələr diaqnoz qoymaqdan çox, riskləri vaxtında görməyə və lazım olduqda əlavə müayinəyə yönəltməyə kömək edir.

Servikal yaxma nədir?

Servikal yaxma, başqa sözlə Pap test, uşaqlıq boynundan götürülən hüceyrələrin mikroskop altında qiymətləndirilməsidir. Həkim nümunə götürərkən xüsusi alətdən istifadə edir və bu proses adətən qısa çəkir. Məqsəd normal olmayan hüceyrə dəyişikliklərini, iltihabı və ya əlavə araşdırma tələb edən halları müəyyən etməkdir.

HPV testi nədir?

HPV testi uşaqlıq boynunda insan papilloma virusunun, xüsusilə yüksək riskli tiplərinin olub-olmadığını yoxlayır. HPV çox yayılmış virusdur və bir çox hallarda orqanizm onu özü təmizləyir. Lakin bəzi yüksək riskli tiplər uzun müddət davam etdikdə uşaqlıq boynu hüceyrələrində dəyişiklik yarada bilər.

Nəticələr nə deməkdir?

Servikal yaxma nəticələri

• Normal nəticə: Hüceyrələrdə aydın anormallıq görünmür. Bu, müntəzəm skrininqin davam etdirilməsi deməkdir.

• Qeyri-dəqiq və ya qeyri-kafi nümunə: Laboratoriya hüceyrələri yetərli şəkildə qiymətləndirə bilməyə bilər. Bu halda təkrar test lazım ola bilər.

• Yüngül və ya orta dəyişikliklər: Hüceyrələrdə kiçik anomaliyalar görünə bilər. Bu, hər zaman xərçəng demək deyil; çox vaxt əlavə müşahidə və ya HPV testi tələb olunur.

• Daha ciddi dəyişikliklər: Hüceyrə anomaliyaları daha diqqətli qiymətləndirmə tələb edə bilər və həkim kolposkopiya kimi əlavə müayinə tövsiyə edə bilər.

HPV testi nəticələri

• HPV mənfi: Yüksək riskli HPV aşkarlanmayıb. Bu, riski azalda bilər, amma skrininqin tamamilə dayandırılması demək deyil.

• HPV müsbət: Yüksək riskli HPV aşkarlanıb. Bu, xərçəng olduğunu göstərmir; sadəcə əlavə izləmə və ya əlavə test ehtiyacı yarada bilər.

• Genotipləşdirmə nəticələri: Bəzi hallarda HPV 16 və ya 18 kimi daha riskli tiplər ayrıca göstərilir. Həkim bu nəticəni digər tapıntılarla birlikdə qiymətləndirir.

Nəticə niyə təkbaşına şərh edilməməlidir?

Servikal yaxma və HPV nəticələrinin mənası yalnız laboratoriya cavabına baxmaqla tam aydın olmur. Yaş, əvvəlki skrininq nəticələri, hamiləlik, immun sistem vəziyyəti və simptomlar qərara təsir edə bilər. Buna görə nəticəni həkimlə müzakirə etmək vacibdir.

Əlavə müayinələr nə zaman lazım ola bilər?

Əgər nəticələrdə hüceyrə dəyişiklikləri və ya yüksək riskli HPV aşkarlanarsa, həkim əlavə addımlar planlaşdıra bilər. Bunlara təkrar test, kolposkopiya, bəzən də kiçik toxuma nümunəsi götürülməsi daxil ola bilər. Bu müayinələr şübhəli sahəni daha dəqiq qiymətləndirməyə kömək edir.

Müayinəyə necə hazırlaşmalı?

Hazırlıq nümunənin dəqiqliyinə təsir edə bilər. Adətən aşağıdakı tövsiyələr verilir:

• Müayinədən 24–48 saat əvvəl vaginal krem, şam, duşlama və ya spermisid istifadə etməyin, əgər həkim başqa cür deməyibsə.

• Müayinədən əvvəl cinsi əlaqədən çəkinmək barədə həkiminizin göstərişlərinə əməl edin.

• Menstruasiya dövrünün aktiv qanaxma vaxtına düşməməsi daha uyğun ola bilər; vaxtı klinika ilə dəqiqləşdirin.

• Əvvəlki Pap test və HPV nəticələrinizi, qəbul etdiyiniz dərmanları və hamiləlik ehtimalını həkimə bildirin.

• Rahat geyim seçin və sual siyahısı hazırlayın.

Müayinə zamanı nə gözləmək olar?

Prosedur zamanı siz müayinə masasında uzanırsınız və həkim serviksi görmək üçün spekulum istifadə edir. Hüceyrə nümunəsi kiçik fırça və ya spatula ilə götürülür. Qısa müddətli narahatlıq və yüngül təzyiq hissi ola bilər, amma bu adətən tez keçir.

Nəticəni aldıqdan sonra nə etməli?

Nəticə normal olsa belə, növbəti skrininq vaxtını bilməyiniz vacibdir. Əgər nəticə qeyri-normaldırsa, panikaya düşməyin; bu, çox vaxt xərçəng demək olmur. Həkiminiz nəticənin nə dərəcədə ciddi olduğunu, əlavə test lazım olub-olmadığını və nə vaxt təkrar yoxlanmalı olduğunuzu izah edəcək.

Nə vaxt həkimə tez müraciət etməli?

Əgər qeyri-adi vaginal qanaxma, cinsi əlaqə sonrası qanama, davamlı çanaq ağrısı və ya qeyri-adi axıntı varsa, bunu həkimə bildirin. Bu əlamətlər hər zaman ciddi səbəbə bağlı olmur, amma qiymətləndirilməlidir.

Yadda saxlayın

Servikal yaxma və HPV testi uşaqlıq boynu sağlamlığını izləmək üçün vacibdir. Düzgün hazırlıq nümunənin keyfiyyətini yaxşılaşdıra, nəticələrin isə daha dəqiq şərh edilməsinə kömək edə bilər. Ən doğru yanaşma nəticələri təkcə kağız üzərində deyil, həkiminizin klinik qiymətləndirməsi ilə birlikdə anlamaqdır.

FAQ

Servikal yaxma ağrılıdırmı?

Əksər insanlar yüngül narahatlıq və ya təzyiq hiss edir. Prosedur adətən qısa çəkir və ağrı güclü olmur.

HPV müsbət çıxsa, bu xərçəng deməkdirmi?

Xeyr. HPV müsbətliyi xərçəng demək deyil. Sadəcə əlavə izləmə və ya əlavə müayinə ehtiyacı yarada bilər.

Müayinədən əvvəl menstruasiya ola bilərmi?

Yüngül qanaxma bəzən nəticəyə təsir edə bilər. Aktiv menstruasiya zamanı olub-olmamağı klinika ilə əvvəlcədən dəqiqləşdirmək yaxşıdır.

Nəticəm normaldırsa, yenə test verməliyəm?

Bəli, skrininq müntəzəm olaraq təkrarlanır. Aralıq yaşa, nəticəyə və həkimin tövsiyəsinə görə dəyişir.

Testdən əvvəl vaginal dərman istifadə etmişəm, nə etməliyəm?

Bunu həkimə bildirin. Bəzi vaginal preparatlar nümunənin dəqiqliyinə təsir edə bilər və testin vaxtı dəyişdirilə bilər.