Prostat Xəstələrində Sidik Qaçırma Necə Müalicə Olunur?

Sidik qaçırma prostat xəstələrində narahatlıq yaradan, amma çox vaxt düzgün qiymətləndirmə ilə idarə oluna bilən bir problemdir. Bu vəziyyət prostat böyüməsi, prostat əməliyyatı, sidik yollarının qıcıqlanması və ya sinir-əzələ nəzarətinin zəifləməsi ilə bağlı ola bilər. Müalicə isə hər zaman eyni olmur; əsas məqsəd səbəbi tapmaq və ona uyğun yanaşma seçməkdir.

Sidik qaçırma niyə yaranır?

Prostatla bağlı sidik qaçırma müxtəlif mexanizmlərlə inkişaf edə bilər. Bəzən sidik kisəsi tam boşalmadığı üçün sızıntı olur, bəzən isə sidik kisəsi həddindən artıq həssaslaşır və qəfil sidiyə getmə ehtiyacı yaranır. Prostat əməliyyatlarından sonra isə sidiyi saxlayan əzələlər və sfinkter qısa müddət və ya daha uzun müddət zəifləyə bilər.

• Prostatın xoşxassəli böyüməsi: sidik axını zəifləyir, sidik kisəsi gərgin işləyir.
• Əməliyyat sonrası vəziyyət: sidik saxlama mexanizmi müvəqqəti zəifləyə bilər.
• İnfeksiya və ya qıcıqlanma: tez-tez sidiyə getmə və təciliyyət yarada bilər.
• Sinir sistemi və əzələ zəifliyi: sidik nəzarətini çətinləşdirə bilər.

Həkim əvvəlcə nəyi qiymətləndirir?

Müalicəyə başlamazdan əvvəl uroloq sidik qaçırmanın növünü ayırd etməlidir. Çünki təcili sidik qaçırma, stress tipli qaçırma və dolma ilə bağlı sızıntı fərqli yanaşma tələb edir. Adətən şikayətlər, müayinə və bəzi testlər birlikdə dəyərləndirilir.

• Şikayətlərin nə vaxt başladığı
• Sidik axınının gücü və tezliyi
• Gecə sidiyə qalxma
• Yanma, ağrı, qan gəlməsi kimi əlamətlər
• Prostat əməliyyatı və ya digər uroloji prosedurlar

Bəzən sidik analizi, qan analizləri, ultrasəs, qalıq sidiyin ölçülməsi və lazım gəldikdə urodinamik müayinə tələb oluna bilər.

Prostat xəstələrində sidik qaçırma necə müalicə olunur?

1. Səbəbə yönəlmiş dərman müalicəsi

Əgər problem prostatın böyüməsi ilə bağlıdırsa, həkim sidik axınını yaxşılaşdıran və ya prostatı kiçildən dərmanlar təyin edə bilər. Sidik kisəsinin həddindən artıq aktivliyi varsa, sidik kisəsi spazmlarını azaldan dərmanlar faydalı ola bilər. İnfeksiya aşkar edilərsə, müvafiq antibiotik müalicəsi seçilir. Dərmanlar yalnız həkim nəzarəti ilə istifadə olunmalıdır, çünki uyğun olmayan seçim vəziyyəti pisləşdirə bilər.

2. Çanaq dibi məşqləri

Prostat əməliyyatından sonra və ya sidik saxlama zəifliyində çanaq dibi əzələlərini gücləndirən məşqlər çox vacibdir. Bu məşqlər sidiyi saxlayan əzələlərin idarəsini artırmağa kömək edir. Onların düzgün öyrədilməsi üçün fizioterapevt və ya uroloqun göstərişi faydalıdır. Gündəlik və davamlı yerinə yetirildikdə daha effektiv olur.

3. Maye və həyat tərzi dəyişiklikləri

Bəzi sadə vərdişlər sidik qaçırmanı azaltmağa kömək edir. Kofeinli içkiləri, alkoqolu və çox ədviyyatlı qidaları azaltmaq faydalı ola bilər. Gün ərzində maye qəbulunu bərabər paylamaq, axşam saatlarında isə artıq mayedən uzaq durmaq gecə problemlərini azalda bilər. Planlı sidiyə getmə vərdişi də təcili sidik qaçırmanı yüngülləşdirə bilər.

• Sidiyə getmə cədvəli qurmaq
• Qəbizliyi aradan qaldırmaq
• Siqareti azaltmaq və ya dayandırmaq
• Artıq çəkini nəzarətdə saxlamaq

4. Kateter və ya digər köməkçi üsullar

Bəzi hallarda sidik kisəsi tam boşalmır və ya əməliyyat sonrası müvəqqəti kateter lazım olur. Kateter istifadə edilirsə, onun düzgün baxımı infeksiyanın qarşısını almaq üçün çox önəmlidir. Bəzi xəstələrdə xüsusi kolleksiya cihazları və ya urolog tərəfindən tövsiyə olunan digər vasitələr gündəlik rahatlığı artıra bilər.

5. Cərrahi və prosedur yanaşmalar

Əgər sidik qaçırma uzun müddət davam edirsə və konservativ tədbirlər yetərli olmursa, uroloq əlavə prosedurlar təklif edə bilər. Bunlara sidik saxlama mexanizmini dəstəkləyən cərrahi üsullar daxil ola bilər. Seçim xəstənin yaşına, prostat xəstəliyinin növünə, əvvəlki əməliyyatlara və ümumi sağlamlıq vəziyyətinə görə dəyişir.

Ev şəraitində nə etmək olar?

Evdə görülən tədbirlər müalicəni tamamlayır, amma həkim müalicəsini əvəz etmir. Əlamətləri izləmək və gündəlik vərdişləri dəyişmək vacibdir. Sidik qaçırmanın hansı vəziyyətdə artdığını qeyd etmək həkimə dəqiq məlumat verməyə kömək edir.

• Sidik gündəliyi tutmaq
• Gecə maye qəbulunu azaltmaq
• Qəfil ağır qaldırmalardan çəkinmək
• Qəbizlik varsa onu müalicə etmək
• Həkimin verdiyi məşqləri müntəzəm etmək

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Sidik qaçırma yeni başlayıbsa, sürətlə pisləşirsə və ya ağrı, qızdırma, qanlı sidik, sidik ifraz edə bilməmə kimi əlamətlərlə müşayiət olunursa, gecikmədən uroloqa müraciət etmək lazımdır. Prostat xəstələrində bu əlamətlər ciddi tıxanıqlıq və ya infeksiya göstərə bilər.

Nəticə

Prostat xəstələrində sidik qaçırma müalicəsi səbəbə əsaslanmalıdır. Dərmanlar, çanaq dibi məşqləri, həyat tərzi dəyişiklikləri və bəzi hallarda cərrahi yanaşmalar birlikdə tətbiq oluna bilər. Ən önəmlisi, problemi özbaşına idarə etməyə çalışmaq əvəzinə uroloqla birlikdə fərdi plan hazırlamaqdır.

FAQ

Prostat böyüməsi sidik qaçırma yarada bilərmi?

Bəli, prostat böyüməsi sidik axınını zəiflədib sidik kisəsinin düzgün boşalmamasına və sızıntıya səbəb ola bilər.

Prostat əməliyyatından sonra sidik qaçırma normaldırmı?

Əməliyyatdan sonra qısa müddətli sidik qaçırma görülə bilər. Davam edərsə, uroloji qiymətləndirmə və reabilitasiya lazımdır.

Sidik qaçırma üçün hansı məşqlər faydalıdır?

Çanaq dibi əzələlərini gücləndirən məşqlər çox vaxt faydalıdır, amma düzgün texnika üçün həkim və ya fizioterapevt yönləndirməsi vacibdir.

Sidik qaçırma həmişə əməliyyat tələb edirmi?

Xeyr. Bir çox halda dərman, məşqlər və həyat tərzi dəyişiklikləri kifayət edə bilər. Əməliyyat yalnız bəzi hallarda düşünülür.

Hansı əlamətlər təcili müayinəyə ehtiyac yaradır?

Qızdırma, qanlı sidik, güclü ağrı, sidik ifraz edə bilməmə və ya sürətlə artan qaçırma olduqda həkimə dərhal müraciət edilməlidir.