Ürək əməliyyatı öncəsi hazırlıq bələdçisi

Ürək əməliyyatı öncəsi hazırlıq nə üçün vacibdir?

Ürək əməliyyatı böyük bir müdaxilədir və uğurlu nəticə üçün əməliyyatdan əvvəl düzgün hazırlıq çox önəmlidir. Hazırlığın məqsədi orqanizminizi əməliyyata mümkün qədər təhlükəsiz şəkildə hazırlamaq, qanaxma, infeksiya və anesteziya ilə bağlı riskləri azaltmaq, həmçinin sağalma prosesini asanlaşdırmaqdır.

Bu mərhələdə həkimlər sizin ümumi sağlamlıq vəziyyətinizi, ürəyin işini, ağciyər və böyrək funksiyalarını, qan laxtalanmasını və istifadə etdiyiniz dərmanları qiymətləndirirlər. Hazırlıq fərdi olur; yəni hər xəstəyə eyni qayda tətbiq edilmir. Ən doğru planı sizi izləyən kardioloq, ürək-damar cərrahı və anestezioloq müəyyən edir.

Əməliyyatdan əvvəl hansı analizlər və müayinələr edilir?

Hər mərkəzin protokolu bir qədər fərqli olsa da, ürək əməliyyatı öncəsi aşağıdakı müayinələr tez-tez tələb olunur:

• Qan analizləri: ümumi qan analizi, biokimyəvi göstəricilər, böyrək və qaraciyər funksiyası, elektrolitlər, laxtalanma testləri.

• Sidik analizi: infeksiya və digər problemləri aşkar etməyə kömək edir.

• Elektrokardioqramma (EKQ): ürəyin ritmini və elektrik fəaliyyətini qiymətləndirir.

• Ekokardioqrafiya: ürək qapaqları, yığılma gücü və qan axını haqqında məlumat verir.

• Sinə rentgeni: ağciyər və ürək ölçüləri barədə ilkin məlumat verir.

• Tənəffüs müayinələri: bəzi xəstələrdə ağciyər funksiyasını qiymətləndirmək üçün lazım ola bilər.

• Tac damarların dəyərləndirilməsi: bəzi hallarda koronar angioqrafiya və ya digər görüntüləmə müayinələri tələb olunur.

Bundan əlavə, sizdə diabet, hipertoniya, böyrək xəstəliyi, anemiya və ya infeksiya varsa, əlavə testlər də istənilə bilər. Əgər yaxın vaxtlarda hər hansı xəstəlik keçirmisinizsə, bunu həkimə mütləq bildirin.

Hansı dərmanlar barədə mütləq məlumat verməlisiniz?

Əməliyyatdan əvvəl qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar barədə həkiminizə tam məlumat verməlisiniz. Buraya reseptli dərmanlar, reseptsiz preparatlar, bitki tərkibli məhsullar, vitaminlər və qida əlavələri daxildir. Bəzi preparatlar qanaxma riskini artıra, anesteziya ilə qarşılıqlı təsir göstərə və ya qan təzyiqinə təsir edə bilər.

Xüsusilə aşağıdakı qruplar diqqətlə nəzərdən keçirilir:

• Qan durulaşdırıcılar: bəzi hallarda əməliyyatdan əvvəl dayandırıla və ya dəyişdirilə bilər.

• Antiaqreqantlar: laxtalanmaya təsir edən dərmanlar əməliyyat planına uyğun tənzimlənir.

• Diabet dərmanları və insulin: aclıq rejiminə görə dozalar dəyişdirilə bilər.

• Təzyiq və ürək dərmanları: bəziləri əməliyyat səhəri qəbul edilə, bəziləri isə dayandırıla bilər.

• Bitki mənşəli əlavələr: sarımsaq kapsulları, ginkgo, jenşen və oxşar məhsullar barədə də məlumat verin.

Vacib məqam: heç bir dərmanı həkimlə məsləhətləşmədən özünüz dayandırmayın. Dərmanın kəsilməsi də, davam etdirilməsi də risk yarada bilər. Həkim sizə hər bir dərman üçün ayrıca yazılı göstəriş verə bilər.

Əməliyyatdan əvvəl qidalanma qaydaları necə olmalıdır?

Qidalanma, anesteziya təhlükəsizliyi baxımından son dərəcə önəmlidir. Ən əsas qayda odur ki, əməliyyat öncəsi ac qalma müddəti barədə sizə verilən təlimata dəqiq əməl edəsiniz. Bu göstərişlər anestezioloqun planına uyğun olur və əməliyyatın növündən asılı olaraq dəyişə bilər.

Adətən əməliyyatdan əvvəl:

• Gecədən əvvəl yüngül şam yeməyi tövsiyə oluna bilər.

• Qatı qidalar üçün müəyyən saatdan sonra yemək dayandırılır.

• Şəffaf mayelər barədə ayrıca təlimat verilə bilər; bu təlimata mütləq əməl edin.

• Alkoqol qəbul etməyin.

• Siqaret və nikotin məhsullarından uzaq durmaq faydalıdır.

Qan şəkəri problemi olan xəstələrdə qidalanma planı daha da diqqətlə tənzimlənir. Diabetiniz varsa, uzun müddət ac qalmağın sizə necə təsir edəcəyini mütləq həkimdən soruşun. Əməliyyat günü şəkər, təzyiq və digər dərmanlar barədə fərdi göstərişlərə riayət edin.

Əməliyyatdan bir neçə gün əvvəl nələrə diqqət etməlisiniz?

Hazırlıq yalnız analizlərlə bitmir. Əməliyyata qədər olan günlərdə gündəlik həyatınızda da bəzi dəyişikliklər etmək faydalıdır:

• İnfeksiya əlamətlərini izləyin: qızdırma, öskürək, boğaz ağrısı, sidikdə yanma və ya dəri yaraları varsa, həkimə bildirin.

• Gigiyenaya diqqət edin: həkim tövsiyə edərsə, xüsusi antiseptik yuyunma qaydalarına əməl edin.

• Gecikmələri planlaşdırın: sənədlər, analiz cavabları və xəstəxana üçün lazım olan əşyaları əvvəlcədən hazırlayın.

• Müvafiq dəstək alın: əməliyyatdan sonra sizi müşayiət edəcək bir ailə üzvü və ya yaxınınız olsun.

Əgər son günlərdə diş müalicəsi, peyvənd, yeni dərman qəbulu və ya hər hansı alternativ müalicə almısınızsa, bunları da komandanıza deyin.

Əməliyyat günü nə gözləmək olar?

Əməliyyat günü xəstəxanaya vaxtında gəlməyiniz vacibdir. Adətən sənədlər yoxlanılır, təzyiq və nəbz ölçülür, son dəfə qısa tibbi qiymətləndirmə aparılır. Sizdən zərgərlik əşyaları, kontakt linzalar, protezlər və digər aksesuarları çıxarmağınız xahiş oluna bilər.

Anestezioloq son sualları verə bilər: son dəfə nə vaxt yemək və su içmək, hansı dərmanları qəbul etmək, allergiyanızın olub-olmaması və əvvəlki anesteziya təcrübəniz. Bu suallara səmimi cavab vermək əməliyyat təhlükəsizliyini artırır.

Həkimə hansı sualları vermək faydalıdır?

Hazırlıq zamanı özünüzü daha rahat hiss etmək üçün aşağıdakı sualları verə bilərsiniz:

• Hansı analizlər mənim üçün vacibdir?

• Hansı dərmanları əməliyyatdan əvvəl dayandırmalıyam?

• Əməliyyat günü səhər su içə bilərəmmi?

• Diabet və ya təzyiq dərmanlarımı necə qəbul etməliyəm?

• Əməliyyatdan sonra nə vaxt yeməyə başlaya bilərəm?

Nəticə

Ürək əməliyyatı öncəsi hazırlıq, təhlükəsizlik və uğurlu bərpa üçün əsas mərhələlərdən biridir. Lazım olan analizlər, dərmanların düzgün tənzimlənməsi və qidalanma qaydalarına riayət etməklə əməliyyat risklərini azaltmaq mümkündür. Ən önəmlisi, bütün təlimatları yazılı şəkildə alın və həkim komandasına sizi narahat edən hər şeyi əvvəlcədən bildirin.

Unutmayın: hər xəstənin vəziyyəti fərqlidir. Bu səbəbdən ən doğru qərarları yalnız sizi müayinə edən həkim verə bilər.

FAQ

Ürək əməliyyatı öncəsi hansı analizlər ən çox istənilir?

Adətən qan analizləri, laxtalanma testləri, EKQ, ekokardioqrafiya və sinə rentgeni istənilir. Bəzi xəstələrdə əlavə müayinələr də lazım olur.

Bütün dərmanları əməliyyatdan əvvəl dayandırmaq lazımdırmı?

Xeyr. Bəzi dərmanlar dayandırılır, bəziləri isə davam etdirilir. Hansının necə istifadə olunacağını yalnız həkiminiz müəyyən etməlidir.

Əməliyyatdan əvvəl su içmək olar?

Bu, anestezioloqun göstərişindən asılıdır. Hər əməliyyat üçün qayda fərqli ola bilər, ona görə verilən ac qalma təlimatına dəqiq əməl edin.

Bitki mənşəli əlavələr təhlükəlidirmi?

Bəzi bitki tərkibli məhsullar qanaxma və anesteziya ilə qarşılıqlı təsir riski yarada bilər. Onları qəbul edirsinizsə, həkimə bildirin.

Diabetim varsa qidalanma qaydaları necə olacaq?

Diabetdə aclıq və dərman planı fərdi tənzimlənir. Qan şəkəri düşməsin və ya qalxmasın deyə həkimin yazdığı təlimata əməl etmək vacibdir.