Uşaqlıq mioması: müalicə, əməliyyat və bərpa

Uşaqlıq mioması nədir?

Uşaqlıq mioması, uşaqlığın əzələ qatından inkişaf edən xoşxassəli törəmələrdir. Onlar tək düyün və ya çoxsaylı ola bilər, ölçüləri isə xırda düyündən iri kütləyə qədər dəyişə bilər. Miomalar çox vaxt yavaş böyüyür və bəzi qadınlarda heç bir şikayət vermir.

Miomanın dəqiq yaranma səbəbi tam məlum deyil. Hormonal təsirlər, irsi meyl və yaşla bağlı dəyişikliklər onun inkişafında rol oynaya bilər. Mioma xərçəng demək deyil, lakin bəzi hallarda diqqətli izlənməyə ehtiyac olur.

Əlamətlər hansılardır?

Bir çox qadında mioma təsadüfən, müayinə və ya USM zamanı aşkarlanır. Şikayətlər olduqda onlar aşağıdakı kimi ola bilər:

• aybaşı qanaxmasının çox və ya uzun sürməsi;
• çanaq nahiyəsində təzyiq və ya ağırlıq hissi;
• tez-tez sidiyə getmə;
• qəbizlik və ya qarında köp;
• cinsi əlaqə zamanı ağrı;
• uşaqlıqdan kənar qanaxma;
• hamilə qalmaqda çətinlik və ya təkrarlayan düşüklər.

Şikayətlərin miomanın ölçüsündən çox, onun yerləşməsindən asılı olması mümkündür. Məsələn, uşaqlıq boşluğuna yaxın yerləşən miomalar daha çox qanaxma və məhsuldarlıq problemləri yarada bilər.

Necə diaqnoz qoyulur?

Ginekoloq ilkin olaraq anamnez və baxış aparır. Əsas müayinə üsulu çox vaxt ultrasəs müayinəsidir. Bəzi hallarda daha dəqiq qiymətləndirmə üçün maqnit-rezonans tomoqrafiya və ya digər testlər tələb oluna bilər. Qan analizi isə qanazlığını və ümumi vəziyyəti dəyərləndirməyə kömək edir.

Diaqnoz qoyularkən miomanın ölçüsü, sayı, yerləşməsi, qanaxma şikayətlərinin dərəcəsi və gələcək hamiləlik planı nəzərə alınır.

Müalicə variantları

1. Müşahidə və nəzarət

Əlamət verməyən və kiçik miomalar üçün hər zaman aktiv müalicə lazım olmur. Həkim müəyyən aralıqlarla nəzarət müayinələri təyin edə bilər. Məqsəd miomanın böyüməsini və yeni şikayətlərin yaranmasını izləməkdir.

2. Dərman müalicəsi

Dərmanlar miomanı tam aradan qaldırmaya bilər, amma qanaxmanı azaltmaq, ağrını yüngülləşdirmək və əməliyyata hazırlıq məqsədilə istifadə oluna bilər. Seçim fərdi vəziyyətə görə edilir və tərkibində hormonal və ya qeyri-hormonal yanaşmalar ola bilər. Hansı preparatın uyğun olduğunu yalnız həkim müəyyən etməlidir.

3. Cərrahi olmayan və ya az invaziv üsullar

Bəzi xəstələrdə əməliyyata alternativ və ya tamamlayıcı prosedurlar düşünülə bilər. Bu seçimlər miomanın tipindən, sayından və mərkəzin imkanlarından asılıdır. Hər pasiyent üçün uyğun olmaya bilər, buna görə fayda və risklər həkimlə müzakirə edilməlidir.

4. Cərrahi müalicə

Əməliyyat zamanı məqsəd miomanı çıxarmaq və mümkün olduqda uşaqlığı saxlamaqdır. Uşaqlıq qorunaraq miomanın çıxarılmasına miomektomiya deyilir. Bəzi hallarda, xüsusən reproduktiv planı tamamlanmış pasiyentlərdə, daha radikal yanaşma lazım gələ bilər. Bu qərar yaş, şikayətlərin ağırlığı, miomaların sayı və digər xəstəliklər nəzərə alınaraq verilir.

Əməliyyat nə vaxt lazım olur?

Hər mioma əməliyyat göstərişi demək deyil. Aşağıdakı hallarda cərrahi müalicə daha çox düşünülə bilər:

• güclü və davamlı qanaxma nəticəsində qanazlığı yaranarsa;
• mioma sürətlə böyüyərsə və ya çox böyük ölçüyə çatarsa;
• sidik kisəsi, bağırsaq və ya digər orqanlara təzyiq əlamətləri olarsa;
• ağrı dərmanlarla nəzarətə gəlməzsə;
• sonsuzluq və ya təkrarlayan düşüklərlə əlaqə şübhəsi varsa;
• miomanın yerləşməsi uşaqlıq boşluğunu pozarsa;
• müayinə zamanı dəqiq diaqnoz üçün əlavə qiymətləndirmə lazım gələrsə.

Əməliyyat qərarı fərdi şəkildə verilir. Bəzən həkim əvvəlcə müşahidə və ya dərman müalicəsini üstün tuta bilər.

Əməliyyat növləri

Miomanın çıxarılması fərqli yollarla aparıla bilər: laparoskopik, histeroskopik və ya açıq əməliyyat. Seçim miomanın yerləşməsindən, ölçüsündən və sayından asılıdır. Kiçik və uşaqlıq boşluğunda yerləşən bəzi miomalar histeroskopiya ilə, qarın boşluğuna çıxan və ya çoxsaylı düyünlər isə digər üsullarla müalicə oluna bilər.

Həkim əməliyyatdan əvvəl qan hazırlığını, ağrı nəzarətini və mümkün riskləri izah edir. Ən uyğun üsul pasiyentin ümumi sağlamlığına görə seçilir.

Bərpa prosesi necə gedir?

Bərpa müddəti əməliyyatın növündən asılı olaraq dəyişir. Az invaziv əməliyyatlardan sonra gündəlik fəaliyyətə qayıdış daha tez ola bilər. Açıq əməliyyatdan sonra isə daha uzun bərpa tələb oluna bilər. Həkim ağrı kəsicilər, yara baxımı və fiziki məhdudiyyətlər barədə təlimat verir.

• ilk günlərdə istirahət vacibdir;
• yüngül gəzinti qan dövranına kömək edə bilər;
• qısa müddət ağır qaldırmaqdan çəkinmək lazımdır;
• qanaxma, qızdırma, güclü ağrı və ya pis qoxulu ifrazat olarsa həkimə müraciət edilməlidir;
• cinsi həyata və idmana nə vaxt qayıtmaq lazım olduğunu həkim müəyyən etməlidir.

Bərpa dövründə dəmir çatışmazlığı və qanazlığı olan pasiyentlərə əlavə nəzarət lazım ola bilər. Hamiləlik planı olan qadınlarda gələcək planlaşdırma əməliyyatdan sonra ayrıca müzakirə olunur.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Güclü qanaxma, başgicəllənmə, huş itkisi, sürətlə böyüyən qarın, kəskin ağrı və ya sidik ifrazında çətinlik varsa gecikmədən ginekoloqa müraciət edin. Müntəzəm nəzarət isə simptomlar olmasa belə vacibdir.

Nəticə

Uşaqlıq mioması çox qadında rast gəlinən, adətən xoşxassəli bir vəziyyətdir. Müalicə hər zaman eyni olmur: bəzən sadəcə müşahidə kifayət edir, bəzən isə dərman və ya əməliyyat lazım olur. Düzgün plan üçün ginekoloq müayinəsi, uyğun görüntüləmə və fərdi yanaşma əsasdır.

FAQ

Uşaqlıq mioması xərçəngdirmi?

Xeyr, uşaqlıq mioması adətən xoşxassəli törəmədir. Bununla belə, düzgün diaqnoz və izlənmə üçün ginekoloq qiymətləndirməsi vacibdir.

Mioma hamiləliyə mane ola bilərmi?

Bəzi miomalar, xüsusən uşaqlıq boşluğunu deformasiyaya uğradanlar, hamilə qalma və hamiləliyin davamına təsir göstərə bilər. Hər halda fərdi qiymətləndirmə lazımdır.

Hər mioma əməliyyat tələb edirmi?

Xeyr. Əlamətsiz və kiçik miomalar çox vaxt sadəcə izlənir. Əməliyyat qərarı qanaxma, ağrı, böyümə və yerləşməyə görə verilir.

Əməliyyatdan sonra nə qədər müddətə sağalmaq olar?

Bu, əməliyyatın növündən asılıdır. Az invaziv prosedurlardan sonra bərpa daha qısa, açıq əməliyyatdan sonra isə daha uzun ola bilər.

Mioma yenidən yarana bilərmi?

Bəli, bəzi hallarda yeni miomalar yarana bilər. Buna görə əməliyyatdan sonra da nəzarət müayinələri vacibdir.