Xroniki tonzillit necə müalicə olunur?

Xroniki tonzillit nədir?

Xroniki tonzillit badamcıqların uzun müddət iltihablı qalması və ya tez-tez təkrarlanan boğaz infeksiyaları ilə xarakterizə olunan vəziyyətdir. Bu zaman boğaz ağrısı, udma zamanı narahatlıq, ağız qoxusu, badamcıqlarda ağlıq və ya daşlaşmış ifrazat, eləcə də boyun limfa düyünlərində həssaslıq yarana bilər.

Müalicə yalnız simptomu aradan qaldırmaqdan ibarət deyil; əsas məqsəd infeksiyanın səbəbini, təkrarlanma ehtimalını və gündəlik həyat keyfiyyətinə təsiri nəzərə almaqdır. Buna görə yanaşma hər xəstədə fərqli ola bilər.

Müalicə necə seçilir?

Müalicə planı adətən LOR həkimi tərəfindən müayinədən sonra seçilir. Həkim badamcıqların görünüşünü, iltihab əlamətlərini, xəstənin neçə dəfə xəstələndiyini, antibiotiklərə cavabı və mümkün ağırlaşmaları qiymətləndirir. Əgər şikayətlər təkrarlanmırsa və ağırlaşma yoxdursa, konservativ müalicə üstünlük təşkil edə bilər. Əgər epizodlar tez-tez baş verirsə, boğazda davamlı problem qalırsa və ya yuxu, udma və ümumi sağlamlıq ciddi təsirlənirsə, cərrahi müalicə nəzərdən keçirilə bilər.

Dərman müalicəsi

Dərman müalicəsi xroniki tonzillitin səbəbinə və kəskinləşmə dərəcəsinə görə dəyişir. Qeyd etmək vacibdir ki, antibiotiklər yalnız həkim məsləhəti ilə istifadə olunmalıdır; bütün boğaz ağrıları bakterial olmur.

İstifadə oluna bilən yanaşmalar

• Antibiotiklər: Bakterial infeksiya şübhəsi və ya sübutu olduqda təyin edilə bilər. Kursun yarımçıq saxlanması təkrarlanma riskini artıra bilər.

• Ağrıkəsici və hərarət salıcılar: Boğaz ağrısı, bədən ağrısı və qızdırmanı azaltmağa kömək edə bilər.

• Boğazı yuyucu və antiseptik tədbirlər: Bəzi hallarda selikli qişanın rahatlaması üçün istifadə olunur, amma əsas müalicəni əvəz etmir.

• Maye qəbulu və istirahət: Bərpa dövründə orqanizmin dəstəyini artırır.

Əgər xroniki tonzillit allergiya, reflüks, siqaret, ağız gigiyenasının zəifliyi və ya immun sistemlə bağlı başqa problemlərlə əlaqəlidirsə, həmin faktorların aradan qaldırılması da vacibdir. Əks halda simptomlar yenidən qayıda bilər.

Cərrahiyyə nə vaxt lazım olur?

Cərrahi müalicə, yəni badamcıqların çıxarılması, hər xəstəyə lazım olmur. Bu qərar adətən aşağıdakı hallarda müzakirə edilir: təkrarlayan tonzillit epizodları, konservativ müalicəyə baxmayaraq davam edən şikayətlər, badamcıqlarda davamlı irinli ocaq, udma və nəfəsalma çətinliyi, yuxu zamanı tənəffüs pozuntusu və ya peritonzillyar abses kimi ağırlaşmalar.

Əməliyyatın məqsədi problemin mənbəyini aradan qaldırmaqdır, lakin hər prosedur kimi onun da riskləri və sağalma dövrü olur. Bunlara qanaxma, ağrı, müvəqqəti udma çətinliyi və bir neçə gün davam edən narahatlıq daxil ola bilər. Cərrahiyyə barədə qərar həkimlə risk-fayda müzakirəsindən sonra verilməlidir.

Təkrarlanma riski varmı?

Bəli, xroniki tonzillitdə təkrarlanma riski mövcuddur, xüsusilə də səbəb olan amillər aradan qaldırılmadıqda. Antibiotiklərin düzgün istifadə olunmaması, müalicənin yarımçıq saxlanması, gigiyena qaydalarına əməl edilməməsi, tez-tez infeksiya təması və ya yanaşı burun-boğaz problemləri təkrarlanmanı artıra bilər.

Badamcıqlar çıxarıldıqdan sonra tonzillit riski azalır, amma bu, boğaz ağrısının və ya başqa infeksiyaların tamamilə yox olacağı demək deyil. Yuxarı tənəffüs yollarının digər hissələri yenə iltihablana bilər.

Təkrarlanmanı azaltmaq üçün nə etmək olar?

• Müalicəni həkimin dediyi kimi tamamlamaq

• Əlləri tez-tez yumaq və infeksiyalı şəxslərlə təması azaltmaq

• Ağız və diş gigiyenasına diqqət etmək

• Bol maye qəbul etmək və kifayət qədər dincəlmək

• Siqaretdən uzaq durmaq

• Burun tıxanıqlığı, allergiya və reflüks kimi müşayiət edən problemləri müalicə etdirmək

Həkimə nə vaxt müraciət etməli?

Boğaz ağrısı tez-tez təkrarlanırsa, qızdırma uzanırsa, badamcıqlarda irin və ya ağ ləkələr görünürsə, udma çətinləşirsə və ya nəfəs alma ilə bağlı problem yaranırsa, LOR həkiminə müraciət etmək lazımdır. Xüsusilə uşaqlarda yuxu zamanı xoruldama, nəfəsin dayanması kimi əlamətlər varsa, müayinəni gecikdirməmək vacibdir.

Xroniki tonzillitin müalicəsi fərdi yanaşma tələb edir. Dərmanlar bəzi xəstələrdə yetərli ola bilər, digərlərində isə cərrahiyyə daha uyğun seçimdir. Ən doğru qərar müayinə, simptomların gedişi və təkrarlanma riskinin birlikdə qiymətləndirilməsi ilə verilir.

Nəticə

Xroniki tonzillit çox vaxt düzgün planlaşdırılmış müalicə ilə nəzarət altına alınır. Əsas məsələ özbaşına antibiotik qəbul etməmək, təkrarlanan şikayətləri ciddiyə almaq və lazım gəldikdə LOR mütəxəssisindən yardım almaqdır. Vaxtında müayinə həm ağırlaşmaların, həm də təkrarlanmanın qarşısını almağa kömək edə bilər.

FAQ

Xroniki tonzillit həmişə antibiotiklə müalicə olunurmu?

Xeyr. Antibiotiklər yalnız bakterial infeksiya şübhəsi və ya sübutu olduqda istifadə olunur. Hər boğaz ağrısı antibiotik tələb etmir.

Badamcıqların çıxarılması xroniki tonzilliti tam bitirirmi?

Əməliyyat badamcıqlarla bağlı təkrarlayan iltihabı azalda bilər, amma boğaz ağrısının digər səbəbləri yenə yarana bilər.

Xroniki tonzillit niyə təkrarlanır?

Müalicənin yarımçıq qalması, infeksiyaya təmas, gigiyena problemləri, siqaret, allergiya və yanaşı burun-boğaz xəstəlikləri buna səbəb ola bilər.

Cərrahiyyə üçün əsas göstərişlər hansılardır?

Tez-tez təkrarlanan epizodlar, davamlı simptomlar, ağırlaşmalar, nəfəs və udma çətinliyi cərrahiyyə müzakirəsini gündəmə gətirə bilər.

Ev şəraitində nə edə bilərəm?

Bol maye qəbul edin, dincəlin, siqaretdən uzaq durun, ağız gigiyenasına diqqət edin və həkimin təyin etdiyi müalicəni tam tamamlayın.