Döş Xərçəngi

Döş Xərçəngi

Acıbadem Döş Xərçəngi Mərkəzi

Acıbadem Döş Xərçəngi Mərkəzi 30 ildir ki döş xərçəngi xəstələrinə xidmət göstərməkdədir. Bu mərkəz Türkiyədə ilkin və yeganə ali təhsil şurası tərəfindən təsdiqlənmiş döş xərçəngi müəssisəsidir. Bu Acıbadem Senologiya Araşdırma İnstitutu adlanır. Burada bütün xəstələr üçün çoxistiqamətli yanaşmanı tətbiq edən 30-dan artıq həkim və ümumi cərrahiyyə, radiologiya, patologiya və genetika, tibbi onkologiya, radiasiya onkologiyası, kosmetik cərrahiyyə və plastik cərrahiyyə kimi digər şöbələrdən mütəxəssislər fəaliyyət göstərir.

Simptomlar

Döş xərçəngi şişkinlik, qızartı, gilə retraksiyası və ya inversiyası, döş və ya gilə ağrısı, limfa düyünlərində dəyişiklik, boşluq, döşdən maye axıntısı və dəridə dəyişikliklər kimi döş ətrafı dəridə bir çox dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Acıbadem Senologiya İnstitutunun direktoru Prof. Cihan Urasın sözlərinə görə, Qadınlar öz döşlərin vəziyyətləri barədə məlumatlı olmalıdırlar. Onlar hər ay döşlərini yoxladıqda, xərçəngin başlanğıcında baş verə biləcək dəyişikliklər barədə xəbərdar ola bilərlər. Belə hər hansı dəyişiklikləri aşkar edən şəxslər dərhal həkimə müraciət etməlidir.

Səbəblər

Döş xərçənginin inkişafı üzrə qadının həyati riski təxminən 12%-dir. Əsas risk yaş və ailənizdə döş xərçənginin olması tarixçəsidir. Döş xərçəngi hallarının 10%-i irsi gen mutasiyası səbəbindən ortaya çıxır. Hazırda ailə meylliyi olan xəstələr üçün ortaya çıxan döş xərçəngi qabaqlayıcı tədbirlər görülən zaman analiz edilə bilər. Çəki artımı xüsusilə menopoz qadınlarda döş xərçəngi riskini artırır. Spirtli içkilərdən istifadə həmçinin bu riski artırır, lakin siqaret çəkmə hələ də sual altındadır. Eyni zamanda müntəzəm idmanla və fiziki işlə məşğuliyyət döş xərçəngi riskini azaldır. Döş xərçənginin dəqiq səbəblər hələ də aydın deyildir. Acıbadem Senologiya İnstitutunun missiyalarından biri döş xərçəngi səbəblərini aşkar etməkdir.

Döş xərçəngi necə diaqnoz edilə bilər?

Acıbadem xəstəxanasında döş xərçəngi diaqnozu üçün xidmətlər arasında döşün kliniki müayinəsi, 3D tomosintez rəqəmsal mammoqrafiya, 4D ultrasəs müayinəsi və biopsiyadır. Döş xərçəngi tomoqrafiya proqramları xəstələrin döşlərini özünü-müayinə üzrə təlimatlandırmaqla həyata keçirilir.

Bundan əlavə yüksək döş xərçəngi riskinə malik olan qadınlar fərdi konsultasiya ilə birlikdə müntəzəm olaraq müayinədən keçir. Burada məqsəd gələcək riskləri minimuma endirmək üçün risk altında olan qadınlara erkən diaqnozun qoyulmasıdır.

Döş xərçənginin müalicəsi

Həkimlər döş xərçəngi mərhələsi və növündən asılı olaraq çoxsaylı müalicə seçimlərini tətbiq edə bilər. Cərrahiyyə döş xərçənginin müalicəsi üçün qaçılmazdır, lakin bu heç də həmişə ilkin addım hesab edilmir. Bir sıra hallarda xəstələr cərrahiyyədən əvvəl radioterapiyadan və bir sıra hallarda kimyəvi terapiyadan keçməlidirlər.

Qısaca olaraq hər bir xəstə və hər bir şiş fərqli xüsusiyyətlərə malikdir və fərdi yanaşma və müalicə tələb edir.

Döş qoruyucu cərrahi əməliyyat

Döş xərçəngi müalicəsi sistematik ortaya çıxma və ya digər sözlə yayılma (metastaz) səbəbindən zəruridir. Bu kontekstdə, döşün tam olaraq götürülməsi yerinə protektiv cərrahiyyə yolu ilə şişli toxumanın çıxarılmasına üstünlük verilir. Şiş toxuması döş qoruyucu cərrahi əməliyyat zamanı (geniş kəsim, tumorektomiya, lumpektomiya) şiş ətrafında təxminən 1-2 sm normal döş toxuması ilə çıxarılır.

Döşün qeyd edilən sahəsinin daha geniş şəkildə kəsilib çıxarılmasına əsaslanan digər vasitələr kvadrantektomiya və ya parsial mastektomiya adlanır. Bədxassəli olduğu düşünülən və mammoqrafiya və ya ultrasəs müayinəsi vasitəsilə tellə işarələnən kütlələr tel-istiqamətli və ya ROLL (Radionuklit nəzarəti ilə gizli lezyonun lokallaşdırılması) vasitələri ilə kəsilib çıxarıldıqdan sonra lentlənir. Acıbadem Döş xərçəngi Mərkəzində, biz həmişə döş qoruyucu cərrahi əməliyyata üstünlük verməyə çalışırıq.

Total mastektomiya

Mastektomiya döş qoruyucu cərrahi əməliyyatın mümkün olmadığı hallarda tətbiq edilən metoddur. Döş xərçənginin cərrahi müalicəsi sahəsində bu metod döşün tam çıxarılmasını tələb edir. Döş daxili şişin multisentrik olması yəni müxtəlif yerlərdə çoxsaylı nöqtələrdə mövcud olması səbəbindən döş toxumasının tam çıxarılması zəruri hesab edilir. Belə hallar xərçəngin qabaqcıl mərhələdə olmadığı zaman belə döş toxumasının tam çıxarılmasını tələb edir. Bu həmçinin döş daxilində mikrokalsinatlar kimi istinad edilən və mammoqram zamanı aşkar edilən geniş kalsinatlı döş xərçəngi növləri üzrə döş toxumasının tam çıxarılmasını zəruri edir.

Robotun köməyi ilə döş xərçəngi cərrahiyyəsi

Cərrahiyyə robotun cərrahi nöqtəni 12 dəfə böyütməsi ilə daha dəqiq həyata keçirilir. Bununla şişin yaranması riski əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Robotun köməyi ilə cərrahi əməliyyat laparoskopik cərrahiyyə istifadə edilənlərlə oxşar olan, port adlanan tək boru ilə həyata keçirilir. Digər tərəfdən, iki ədəd yüksək görüntülü fiber optik kameralar konsola cərrahi nöqtənin üç ölçülü təsvirini (minimum 12 dəfə) ötürür. Bununla cərrahi nöqtəni aydın şəkildə görmək mümkün olur. Bundan əlavə, öz oxu ətrafında 540 dərəcə fırlana bilən robot alətləri çətin olan istənilən yerlərə daxil ola bilir. Nəticə etibarilə bu metod həkimlərə açıq cərrahiyyə ilə müqayisədə daha rahat əməliyyatın keçirilməsini təmin edir.

Radioterapiya

Döş xərçənginin cərrahi müalicəsi zamanı həkimlər kəsiklərin hələ də qapanmadığı halda bəzi xəstələrə bir dozalı radioterapiya tətbiq edə bilər. Bu xəstələrə müvafiq meyarlara cavab vermələrini tələn edir. Xəstə 50 yaşdan yuxarı olmalı və şişi kimyəvi terapiyanı tələb etməyən bioloji struktura malik olmalıdır. Qeyd edilən meyarlara cavab verən xəstə əməliyyatdansonrakı müddət üçün radioterapiya qəbul etməlidir. Açıq toxumalar üzərində tək dozalı radioterapiyanın tətbiqi onları uzunmüddətli radioterapiyadan xilas edir. Acıbadem Döş Xərçəngi Mərkəzi radioterapiya zamanı döş divarının hədəflənən regionuna qoyulan qurğuşun lövhəyə malik xüsusi robot qurğusundan istifadə edir. Qurğu yalnız hədəfə tuşlanır və yalnız hədəflənən toxumanın radiasiya almasına imkan yaradır. Bu digər bədən və orqanları radioterapiya təsirindən qoruyur. Prosedur həm xəstənin sağlam bədən orqanlarını qoruyur və həm də xəstəyə daha qısa müddətdə müalicəni tamamlamasına imkan yaradır.

Kimyəvi terapiya

Acıbadem Döş Xərçəngi Mərkəzində, biz xüsusilə 2 və yuxarı mərhələli şişlər üzrə cərrahi əməliyyatla müalicəyə başlamamağa çalışırıq. Belə qabaqcıl mərhələlərdə, şişdən nümunələr götürür, onun bioloji strukturunu analiz edir, konsiliumda müzakirə edir və müalicə planı hazırlayırıq.

Kimyəviterapiya kimi tibbi müalicəyə başlamağın üstünlüklərindən biri də tətbiq ediləcək cərrahi prosedur növünün daha yaxşısına dəyişmək imkanıdır. Məsələn, qoltuqaltı sahəyə sirayət etməklə lokal döş xərçənginə malik xəstə üzərində cərrahi əməliyyat bütün limfa vəzilərinin çıxarılmasını tələb edir. Buna baxmayaraq, kimyəvi terapiya qeyd edilən vəzlərdən xərçəngi kənarlaşdıra və xəstəliyin erkən mərhələlərində onları öz vəziyyətlərinə qaytara bilər. Bu həkimlərə analiz üçün erkən mərhələdə vəz nümunəsinin götürülməsi metodundan istifadə etməyə imkan verir.

Kanserogen hüceyrələr tam olaraq nümunədən kənarlaşdırıldığı təqdirdə, bütün limfa vəziləri çıxarılmır. Bu xəstə üçün daha sonrakı yaşam mərhələlərində limfademanın inkişaf etməsi riskini tam olaraq aradan qaldırır. Bu cari illərin ən vacib yeniliklərindən biridir.

Tibbi müalicəyə başlamağın digər üstünlüyü tətbiq edilən dərman vasitəsinin effektivliyini görə bilməsidir. Şişlər istənilən halda kimyəvi terapiya almalı olan xəstələrdə lap əvvəldən çıxarıldığı təqdirdə, kimyəvi terapiyanın effektivliyini anlamaq mümkün olmur. Digər tərəfdən bu kimyəvi terapiyanın hər hansı təsirə malik olub olmaması və əməliyyatsonrası patoloji analiz nəticələrindən asılı olaraq cərrahi əməliyyatdan sonra kimyəvi terapiyanı davam etdirməyin zəruri olması səbəbindən faydalı olub-olmamasını müəyyən etmək daha asan edir.

Qısaca olaraq, tibbi müalicənin başlanılması xüsusilə xərçəngin irəliləyən mərhələsində bir sıra üstünlüklər verir.

Döş rekonstruksiyası

Döş bərpası xərçəngdən sonra döşün təbii formasını bərpa etmək üçün həyata keçirilir. Bu kontekstdə, döş bərpası kosmetik cərrahiyyə deyil, bərpa (rekonstruksiya) əməliyyatıdır, digər sözlə, bu xəstəlik səbəbindən itmiş əzanın dəyişdirilməsi kimi nəzərə alınmalıdır. Tibb sahəsində yeni təkmilləşdirmələr vasitəsilə cərrahlar artıq təbii döşə analoq döş yarada bilər. Plastik və rekonstruktiv cərrahiyyə mütəxəssisləri döş xərçənginin müalicə heyətində yer alır. Qeyd edilən mütəxəssislər tələb edildikdə döşün təbiiliyini bərpa etmək əməliyyatını həyata keçirir.

“Döşü tam olaraq çıxaran zaman döş toxumasını bərpa etmək tərəfimizdən mümkün olmuşdur. İstənilən halda biz buna üstünlük veririk. Gecikdirilmiş döş rekonstruksiyasından daha çox biz döşün çıxarılması ilə eyni vaxtda qeyd edilən proseduru həyata keçirməyə üstünlük veririk”- Professor Cihan Uras bildirir.

Tibbi texnologiyalar

Acıbadem Senologiya İnstitutu müasir tibbi texnologiyaya malikdir. Senologiya institutu döş xərçəngi müalicəsi və diaqnostikası üzrə bütün tibbi texnologiyalara malik olan dünyanın nadir mərkəzlərindən biridir.

  • Da Vinci robotlaşdırılmış cərrahiyyə
  • Əməliyyatdaxili radiasiya terapiyası (İORT)
  • Tomosintez
  • 4 ölçülü ultrasəs müayinəsi
  • 3 Tesla MRT müayinə

Döş xərçəngi müalicəsindən sonrakı həyat

Xəstələr döş xərçənginin müalicəsindən sonra ilk 3 il müddətində təfsilatlı tibbi yoxlamadan keçməlidir. Döş xərçəngi lokal olaraq cərrahi nöqtədə 30 faiz və ətraf orqanlarda 70 faiz residiv yaradır. Təkrar yaranma ilk 3 il müddətində ortaya çıxır. Bu səbəbdən, xüsusilə ilk üç müddətində xəstələrin ətraflı müayinəsi zəruri hesab edilir. Müayinə ümumilikdə aşağıdakı qaydada həyata keçirilir: ilk üç il müddətində 3 aylıq intervalla, sonrakı iki ildə hər yarım ildən bir və beş ildən sonra illik olaraq müayinədən keçməlidirlər.


MÜALİCƏ

TEXNOLOGİYA

ACIBADEM

×
Axtar